بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠١
پاسخ 3 و 4 . روايات جمع‌آورى قرآن از نظر قرآن و عقل
در روايت دهم كه قبلًا آورديم تعداد قاريانى كه در جنگ يمامه كشته شدند چهارصد نفر گزارش شده است .
گذشته از قاريان و حفاظ قرآن كه به جمع‌آورى قرآن اهتمام مىورزيد خود رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) نيز براى حفظ آيات قرآن اهميت فوق‌العاده‌اى قائل بود و نويسندگان متعددى داشت و مخصوصاً قرآن هم نجوماً و تدريجاً در مدت بيست و سه سال نازل شده است .
همهء اين‌ها گواه و مؤيد اين مطلب است كه خود رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) در دوران زندگيش دستور به كتاب قرآن داده بود .
زيد بن ثابت نقل مىكند : ما در حضور پيغمبر بوديم و قرآن را از روى رقعه‌ها و ورق‌پاره‌هاى پراكنده در يك‌جا تدوين و جمع آورى مىكرديم .
حاكم در ذيل اين حديث مىگويد : اين حديث بنا به شرط شيخين ( بخارى و مسلم ) صحيح است ولى آن را در كتاب‌هاى خويش نقل نكرده‌اند ، آن‌گاه مىگويد :
به هر حال اين حديث دليل روشنى است بر اينكه همهء قرآن در دوران خود رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) جمع آورى شده بود . « 1 »
و اما حفظ كردن بعضى از سوره‌ها و يا بخشى از آيات قرآن درميان مسلمانان انتشار و اشتهار كامل داشت و كمتر مرد و زن مسلمان پيدا مىشد كه چند سوره و آيه در نزد وى نباشد .
عبادهء بن صامت نقل مىكند هرگاه كسى از جايى به پيش رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) مىآمد ، وى به‌علت اشتغالات زياد و نداشتن فرصت بيشتر او را به يكى از ما واگذار مىكرد تا قرآن را بر وى بياموزيم . « 2 »
كليب نيز نقل مىكند كه من به همراه على ( عليه السلام ) بودم ، آن حضرت صداى ضجهء
( 1 ) . مستدرك 2 / 611 . ( 2 ) . مسند احمد 5 / 324 .