بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧
قرآن از ديدگاه قرآن و حديث
توضيح حديث
اين حديث از نكات جالبى برخوردار است كه مهم‌ترين آن‌ها را در اينجا توضيح مىدهيم :
1 - در اين حديث ، اين جمله آمده است : « قرآن ، اخبار گذشته و آينده را دربر دارد » . كه در اين جمله ، چند احتمال به نظر مىرسد :
الف . ممكن است منظور از اخبار آينده حوادثى باشد كه در جهان آخرت به وقوع خواهد پيوست ، زيرا قرآن انسان را به عالم برزخ و حساب ، روز بازپسين و روزى كه نتيجهء پاداش اعمالش را از نيك و بد خواهد ديد ؛ متوجه مىسازد و از چنين عوالم و حوادثى خبر مىدهد و شايد اين احتمال قوىتر از احتمالات بعدى باشد .
مؤيد و گواه اين مطلب جمله‌اى است كه على ( عليه السلام ) در ضمن خطبه‌اى مىفرمايد :
« اين قرآن خبر گذشتگان و آيندگان شما را در بردارد . اين قرآن حكم اختلافات و منازعات شما را روشن مىسازد . اين قرآن اخبار روز بازپسين و معاد شما را نيز بازگو مىكند . »
ب . ممكن است ، آينده اشاره به پيشگويىهاى قرآن باشد زيرا قرآن از حوادثى اخبار داده است كه اين حوادث سال‌ها بعد از نزول قرآن تدريجاً به‌وقوع پيوسته و خواهد پيوست .
ج . احتمال سوّم اين است كه منظور از اخبار آيندهء قرآن همان اخبار ملل و اقوام گذشته مىباشد كه قرآن از وقوع آن‌ها و اين‌كه آن‌ها بدون كم و كاست در ميان آيندگان نيز جريان پيدا خواهد نمود ، خبر مىدهد .
بنابراين احتمال ، جملهء مذكور اشاره به معناى اين آيهء شريفه مىباشد كه مىگويد : « لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَن طَبَقٍ » « 1 » شما نيز روش اقوام گذشته را موبه‌مو اجرا
( 1 ) سور انشقاق ، 19 . .