بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٥

عبدالله بن عامر دمشقى

راويان ابن عامر

قرائت ابن عامر را دو نفر با چند واسطه نقل نموده‌اند : هشام و ابن ذكوان .

1 - هشام ، كنيه‌اش ابن عمار فرزند نصير بن مسيره است و قرائت را نزد ايوب بن تميم فراگرفته ، بر وى عرضه نموده است .

رجال‌شناسان دربارهء هشام دو نظريهء مختلف اظهار نموده‌اند : « يحيى بن معين » دربارهء هشام مىگويد كه : وى مورد وثوق است و نسائى مىگويد : عيبى ندارد . دارقطنى چنين نظريه مىدهد كه « او مرد راستگو و جليل‌القدر است . »

ولى برعكس اين نظريه‌ها بعضى رجال‌شناسان او را تخطئه نموده‌اند : آجرى از ابى داوود نقل مىكند كه : « ابو ايوب سليمان بن عبدالرحمان » از هشام بهتر است زيرا هشام چهارصد حديث مسند نقل نموده كه هيچ‌يك حقيقت ندارد . »

ابن داوود مىگويد : من يك زمان تصميم گرفتم كه از نقل نمودن حديث‌هاى هشام خوددارى كنم زيرا او حديث‌فروش بود !

صالح بن محمد مىگويد : هشام براى نقل نمودن حديث پول مىگرفت و تا پول نمىگرفت حديث نقل نمىكرد .

مروزى مىگويد : احمد از هشام ياد نمود ، آن‌گاه چنين گفت كه : وى متلوّن ، دورو و مرد سبكى بود ، سپس دربارهء مخلوق بودن لفظ قرآن از وى مطلبى نقل كرد و آن را انكار نمود و سخن را بدين‌جا كشانيد كه : اگر كسى در پشت سر وى نماز بخواند ، بايد نمازش را اعاده كند !

مؤلف : در مورد اينكه چه‌كسانى از هشام نقل قرائت نموده‌اند ، اختلاف هست . بايد به « طبقات القراء » و غير آن مراجعه شود .

2 - ابن ذكوان دومين راوى ابن عامر است . نام وى عبدالله فرزند احمد بن بشير مىباشد و گاهى او را بشير بن ذكوان مىگويند . قرائت را از ايوب بن تميم فراگرفته و به وى ارائه نموده است .