بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٨
عدم تناقض در قرآن
امام فرمود : « از طرف خداوند لطف و عنايتى بر بندگان مىرسد و راهى در ميان جبر و تفويض پيموده مىشود . » « 1 »
2 . در روايت ديگر از امام صادق ( عليه السلام ) آمده است : نه جبر است و نه تفويض بلكه مرحله‌اى است درميان اين دو . « 2 »
در كتاب‌هاى ديگر حديث شيعه از اين سنخ روايات ، به‌حد وافر وجود دارد .
نتيجه : از هم آنچه درمورد مسئل جبر و اختيار آورديم ، چنين استفاده شد كه : گرچه آيات قرآن در اين مورد ، دو گروه مىباشد كه از يك گروه به‌ظاهر جبر و از ظاهر گروه ديگر اختيار استفاده مىشود ولى كوچك‌ترين اختلاف و تناقضى درميان اين دو گروه وجود ندارد بلكه هر دو يك هدف و يك معنا را تعقيب نموده ، هر گروهى مبين و مفسر گروه ديگر است كه به استناد افعال و اعمال انسان گاهى به خود وى و گاهى به خداوند همان راه متوسط بين جبر و اختيار را براى ما نشان مىدهد كه در احاديث اهل‌بيت ( عليهم السلام ) مشاهده نموديم .
( 1 ) . كافى ، كتاب توحيد ، باب جبر و تفويض و امر بين امرين ( 2 ) . همان .