بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٨
اعجاز قرآن در تشريع و قانون‌گذارى
و گوى سبقت را در اين ميدان از همگان ربودند ، همان ملت عرب بود كه ابرهاى ضخيم جهالت ، وحشيت و بربريت را كه بر آسمان اروپا كشانده شده بود ، از هم پاشيدند و آفتاب تمدن ، علم و اخلاق را به آن سرزمين تاباندند . » « 1 »
اين همه پيشرفت ، ترقى ، تعالى و افتخارات عظيمى هم كه نصيب عرب گرديد ، دراثر همان تعاليم عالى قرآن مجيد و كتاب آسمانى بود كه بر تمام كتاب‌هاى آسمانى ديگر تفوق و برترى دارد ، قوانينش بر پايهء عقل ، استوار و پىريزى گرديده تعاليمش داراى يك روش خاص ، جالب و استثنايى است .
اعتدال در قرآن
يكى ديگر از ويژگىهاى قرآن و جنبه‌هاى اعجاز آن ، اعتدال و ميانه‌روى در قانون‌گذارى و دستورات اخلاقى است . قرآن در قانون‌گذارى ، روش اعتدال و ميانه‌روى را در پيش‌گرفته و از هرگونه افراط و تفريط اجتناب نموده است . قرآن تا
آنجا به موضوع اعتدال توجه داشته است كه آن را براى افراد انسان نيز يك امر لازم و ضرورى دانسته ، با زبان آنان از خداوند راه اعتدال و خالى از اعوجاج و روش دور از افراط و تفريط را مىطلبد ، آنجا كه مىگويد :
« اهْدِنَا لصِّراطَ الْمُسْتَقيمَ . » ( حمد / 6 )
« [ خداوندا ! ] ما را به راه راست هدايت فرماى ! »
اين جمله درعين اختصار معناى عميق و ژرفى را در بر دارد كه توضيح آن را در تفسير سورهء حمد خواهيد خواند .
قرآن مجيد در آيات زيادى به اعتدال و ميانه‌روى در تمام امور دعوت مىنمايد و به يك روش عادلانه كه از افراط و تفريط به دور باشد ، رهبرى مىكند ؛
( 1 ) . صفوالعرفان ، تأليف محمد فريد و جدى ، ص 119 .