مجموعة رسائل ( فارسى ) — الصفحة ٢٣

« مقصد دوم » « در ذكر شمامه‌اى از معنى زهد و عبادت درويشان »

قال اللَّهُ تَعالى : « لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ « 1 » » ، يعنى « هر كه را روى به سويى است او مىگرداند روى او را بدان سوى ، پس پيشى بجوييد به سوى خيرات » .

ليكن اهل علم اگر به علم خودعمل كنند فاضلترند از اهل عبادت .

در كتاب كافى از حضرت امام محمّد باقر - عليه السّلام - روايت كرده كه فرمود « عالِمى كه به علم خود منتفع شود فاضلتر است از هفتاد هزار عابد « 2 » » .

و آيات قرآنيّه و احاديث در اين باب بسيار است .

و صاحب زهد و عبادت اگر قدرى وافر از علم تحصيل كرده باشد و اخلاص نيّتى و قابليّتى داشته گاه باشد كه از راه زهد و عبادت و تقوى او را معرفتى حاصل شود كه بالاتر باشد از معرفت اهل نظر و فكر و تعلّم .

و بالجمله همچنانكه قومى از حضرت پيغمبر - صلّى اللَّه عليه و آله [ و سَلّم ] - مسايل دينيّه فرا مىگرفته‌اند و تحصيل علم احكام شرع مىنموده‌اند همچنين قومى در صُفّهء مسجد نشسته خود را بر ذكر حقّ تعالى و مراقبهء باطن بسته به كارى ديگر نمىپرداخته‌اند ، و ايشان را اصحاب صُفّه مىگفتند و در شأن ايشان نازل شد : « لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ « 3 » » يعنى مالى را كه خواهيد در راه خداى صرف كنيد « به درويشانى بدهيد كه خود را حبس كرده‌اند در راه خداى عزّوجلّ به عبادت او مشغول مىباشند » و به تحصيل معاش نمىپردازند .

( 1 ) - البقرة : 148 . ( 2 ) - عن أبي جعفر عليه السلام قال : « عالِم ينتفع بعلمه أفضل من سبعين ألف عابد » . ( كافى : 1 / 33 / 8 ) ( 3 ) - البقرة : 273 .