تقريرات فلسفه امام خمينى ( شرح منظومه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤١

احكام سبق

اين مفهوم بسيط واحد است ملاحظه شود ، سبق بالتجوهر است .

چنان كه در دعا اشاره به اين دو معنى شده در جايى فرموده است :

« لك يا الهى وحدانية العدد » « 1 »

و در جاى ديگر فرموده است :

« سبحانك الواحد لا بالوحدانية العددية » . « 2 »

تفصيل آن اين است كه : چنان كه در علم حساب قديم مىگفتند : « العدد نصف حاشيتيه » فلهذا خود واحد عدد حساب نمىشود . و حال آنكه مقوم تمام اعداد همين واحد است ، براى اينكه اعداد اجتماعات واحد و واحدهاست كه يك را پهلوى يك گذاشته ، دو مىشود . پس به اين لحاظ كه اجزاء ناقصهء وجود اثنين ، يك و يك است ، و به اين لحاظ كه واحد خودش عدد نيست با اينكه قوام تمام اعداد به اوست بنا بر اين

« لك يا الهى وحدانية العدد »

يعنى تو واحدى هستى كه از اين اعداد نبوده و اينها اظلّه است . تو نورى خارج از اينها هستى با اينكه قوام اين اظلّه به توست . و معناى

« سبحانك الواحد لا بالوحدانية العددية »

اين است كه تو جزء اين مركبات نيستى چنان كه جزء تركيبى اثنين واحد است . اين است كه گفته‌اند : « من قال اللّه ثالث ثلاثة فقد كفر ، و شرك مع اللّه غيره » .

( 1 ) - صحيفهء سجاديه ، ص 152 ، دعاؤه متفزّعاً الى اللّه عزّ و جلّ . ( 2 ) - اين عبارت را به اين صورت نيافتيم رجوع كنيد به : نهج البلاغه ، ص 212 ، خطبهء 152 و ص 269 ، خطبهء 185 .