فرائد السلوك في فضائل الملوك ( فارسى ) — الصفحة ٥٨٩

فصل در خاتمه [ 122 ] كتاب

شعر

خل جنبيك لرام و امض قدما بسلام * مت بداء الصمت خير لك من داء الكلام « 21 »

و از ابتداء عالم تا انقراض جهان هيچ سخن از اعتراض خالى نمانده است و نمانذ و هيچ تصنيف از تزييف « 22 » مسلم نجسته است و نجهذ و ظهير فاريابى در عذر اعتراضى كى بر سخن بزرگى كرده بوذ خوش مىگويذ :

شعر

گر اعتراض كردم بر شعر ديگران * زان منقبض مشو كى گه انقباض نيست

بيرون ز دولت تو چه چيزست در جهان * كز صد هزار گونه برو اعتراض نيست

و اول اعتراضى كى در اقوال و افعال مجال دخول يافت اعتراض ملائكه بوذ بر صنع بارى جلت قدرته و استدراك ايشان بر خلق او عز صنعه حيث قال :

إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً قالُوا أَ تَجْعَلُ فِيها مَنْ يُفْسِدُ فِيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ قالَ إِنِّي أَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُونَ « 23 » .

معنى آنست كى بارى [ 132 ] عز سلطانه خطاب كرد بملائكه در آفرينش آدم كى من خليفهء مطيع و نائبى امين بملك زمين مىفرستم و تصرف او در منافع آن نافذ مىگردانم . گفتند

( 21 ) - پهلوهاى خويش از تيررس ، تيرانداز دور نگهدار و در عين سلامت راه خويش در پيش‌گير بىگمان در درد خاموشى مردن بهتر است تا از بيمارى گفتار تن اسير مرگ ساختن .

( 22 ) - تزييف : ناسره و ناروا گردانيدن دراهم را ( ناظم الاطباء )

( 23 ) - سوره مباركه البقره آيه 29

در صدر آيه اذ قال ربك للملائكه آمده است و معنى آن برطبق تفسير ابو الفتوح چنين است : چون گفت خداى تو فرشتگان را كه من نهادم در زمين خليفه گفتند خواهى كردن در آنجا كسى را كه تباهى كند در آنجا و بريزد خونها و ما پاك ميگوئيم تو را بسپاس تو و پاك ميدانيم تو را گفت من دانم آنچه شما ندانى .

[ 132 ] - ملى : كبارى