فرائد السلوك في فضائل الملوك ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٦
الباب الثانى فى فضائل العلم و منافع فوائده
هر هنر نصيب اجزل « 463 » در حوزهء « 464 » [ 420 ] حفظ آورد و آنچ از اوعيه « 465 » حفظ فاضل آمذ بر اوراق صحائف نبشت [ 421 ] و در انواع فضل [ 422 ] كمالات نفس چنان حاصل كرد كى زبان روزگار بثناى او ميگفت :
بيت [ 423 ]
اى فضل لم يكن اهلا له * صرفت عن فضله عين الكمال « 466 »
از هر شهرى بهرى [ 424 ] از علم مىيافت و از هر اقليمى تعلمى از دانش ميكرد و در تحصيل ادب و شعب آن تادبى گرفت كى
بيت [ 425 ]
فلو شحافاه و هو فى عجم * بلفظة اصبحوا بها عربا « 467 »
و در علم منطق و فنون آن تفوقى كرد كى
بيت [ 426 ]
يضع اللفظ فى مجر المعانى * فهولا مفحم و لا مهذار « 468 »
و در حكمت و انواع آن تفرسى « 469 » يافت كى
( 463 ) - اجزل - نعت تفضيلى . جزيل‌تر . بزرگ و قوى ( لغت‌نامه ) و نيز - صفت مشبهه در معنى فراوان .
( 464 ) - حوزه - ناحيه و ميانه ملك ( نقل باختصار از منتهى الارب ) .
( 465 ) - اوعيه - جمع و عاء بمعنى ظرف ( نقل باختصار از فرهنگ نفيسى ) .
( 466 ) - چشم بد دور ، از هر دانشى توشه‌اى و از هر خرمن فضلى خوشه‌اى اندوخته دارد .
( 467 ) - چون بر سر جمعى درمانده در سخنورى ، زبان به گفتن نكته‌اى گشايد ، آن جمع از سحر سخنش و از شوق بازگفتن آن نكته ؛ با فصاحت تمام بگفتار درآيند .
( 468 ) با رعايت مقتضاى مقام و مقال لب به گفتار مىگشود . بناچار ، نه در سخنورى درمانده‌اش مىخواندند و نه زياده‌گويش مىشمردند .
( 469 ) - تفرس - دريافت بفراست و زيركى و ادراك و فهم و هوشيارى ( فرهنگ نفيسى ) .
[ 420 ] - مر : حيازه [ 421 ] - مر : مثبت گردانيد [ 422 ] - مر : فضليات [ 423 ] - ملك : شعر [ 424 ] - ملك : بهره [ 425 ] - ملك : شعر [ 426 ] - ملك : شعر .