فرائد السلوك في فضائل الملوك ( فارسى ) — الصفحة ٨٥

الباب الاول فى فضائل العقل و ميامن « 1 » نتائجه

عقل نوريست ملكوتى « 2 » فائض « 3 » بر نفوس « 4 » مطهر و پرتويست جبروتى « 5 » طالع بر ارواح مقدس و شعاعيست روحانى شارق « 6 » بر ذوات كامل انبياء و فروغيست ربانى طائر « 7 » بر سينهاى [ 1 ] پرنور اولياء [ 2 ] . « قيل : سمى العقل عقلا لتعلقه فوق الاجرام و النفوس » معنى آنست كى عقل را عقل از براى آن خوانده‌اند كى قبهء « 8 » قدر او برتر ازين هفت خرگاه نيلى است كى بر شواهق « 9 » جبال جبلت « 10 » زذه‌اند و خيمهء كبرياء « 11 » او بالاى قلاع « 12 » اين هفت كوتوال « 13 »

( 1 ) - ميامن : جمع ميمنت . سعادت و بركت .

( 2 ) - ملكوت : رجوع شود بصفحه 22 حاشيه 180 .

( 3 ) - فائض : بكسر ثالث و سكون ضاد معجمه . فيض‌دهنده ( انندراج ) .

( 4 ) - نفوس : رجوع شود بصفحه 2 حاشيه 180 .

( 5 ) - جبروت : بفتحتين . عظمت و بزرگى و تكبر و در اصطلاح سالكان عالم عظمت و جلال اسماء و صفات الهى و مرتبه وحدت را گويند كه حقيقت محمدى و تعلق بمرتبه صفات دارد ( انندراج ) .

( 6 ) - شارق : آفتاب وقتى كه برآيد . روشن و تابان ( فرنودسار ) .

( 7 ) - طائر : پرنده و پروازكننده و هرچه كه پرواز كند ( فرنودسار ) .

( 8 ) - قبه : مأخوذ از تازى طاق و گنبد . ( ناظم الاطباء ) .

( 9 ) - شواهق : جمع شاهق . مرتفع و بلند .

( 10 ) - جبلت : بكسرتين و تشديد لام . خلقت و طبيعت . اصل ( نقل باختصار از انندراج ) .

( 11 ) - كبرياء : بزرگى .

( 12 ) - قلاع : جمع قلعه

( 13 ) - كوتوال : بر وزن لوت‌مال . نگه‌دارنده قلعه و شهر باشد و او را سرهنگ هم ميگويند و بعضى گويند اين لغت هندى است و فارسيان استعمال كرده‌اند چه كوت بهندى قلعه است ( برهان قاطع ) .

كتوال از هندى « دزى ج 2 ص 444 » سانسكريت

Kota - Pala

( محافظ قلعه ) مركب از دو جزء

Kota

Kotta

در سانسكريت بمعنى قلعه و دژ نظامى ( ويليامز 312 : 2 )

Pata

( محافظ . حامى . نگهبان ) ( ويليامز 622 : 3 ) پراكريت

Kot

( قلعه ، ساختمان بزرگ ) گويا اين كلمه را لشكريان سبكتكين و محمود بايران آوردند « فرهنگ نظام » بعضى اين لغت را تركى دانسته‌اند چه در تركى جغتائى كوتاوال ( كوتاول ) بمعنى پاسبان و نگهبان و محافظ قلعه آمده ( جغتائى ص 463 ) و لغت جغتائى و تركى عثمانى . شيخ سليمان ص 257 ( بيهقى . بتصحيح نفيسى ج 2 ص 842 ) ولى اين كلمه از هندى بتركى رفته است ( حواشى دكتر معين بر برهان قاطع ) .

[ 1 ] - ملى سينهاء [ 2 ] - مر : مكامن صدور اوليا .