فرائد السلوك في فضائل الملوك ( فارسى ) — الصفحة ٥٢

[ خطبه كتاب ]

بر جبين « 441 » مبين « 442 » او پيذا شذ و بتقويت آن نور و تربيت آن فر جهانرا از آن شرير بىعاقبت [ 138 ] ، افراسياب ظالم طاغى « 443 » [ 139 ] باغى « 444 » خالى كرد كى با [ 140 ] هزاران هزار سوار ترك كى از اقاصى « 445 » بلاد مشرق و اباعد « 446 » ديار ترك جمع كرده بوذ روى بايران نهاذ .

بيت

بايران همى شذ كى ويران كنذ * كنام « 447 » پلنگان و شيران كنذ

كيخسرو بهيبت « 448 » آن فر و نقيبت « 449 » آن شكوه بزذ و جهان

( 441 ) - جبين : كامير ، پيشانى ، يك سوى پيشانى و هماجبينان عن يمين الجبهه و شمالها . اجبن و جبنه و جبن ككتب - جمع ( منتهى الارب ) .

( 442 ) - مبين : بضم اول و كسر ثانى ، آشكارا شده ( انندراج ) .

( 443 ) - طاغى : از خدا درگذرنده ، نافرمان و ستمكار ( منتهى الارب ) .

( 444 ) - باغى : بكسر ثالث . نافرمان و از اطاعت بيرون‌شونده . طالب و جوينده . بغاة و بغيان جمع . معنى اول در متن مراداست ( انندراج . منتهى الارب ) .

( 445 ) - اقاصى : جمع اقصى دورتران .

( 446 ) - اباعد : بالفتح و كسر عين و سكون دال مهمله . جمع ابعد كه بمعنى دور تر است ( انندراج ) .

( 447 ) - كنام : بضم اول بر وزن مدام . بمعنى آرامگاه و آشيانه آدمى و ساير حيوانات چرنده و پرنده و دد و دام و سباع و بهايم باشد و جنگل و چراگاه دواب را نيز گويند و با تشديد ثانى هم گفته‌اند ( برهان قاطع ) . كنام ، شبگاه شير و دد و دام و مرغ باشد . فردوسى گويد :

ببيند يكى روى دستان سام * كه بد پرورانيده اندر كنام

( لغت فرس 337 )

( 448 ) - هيبت : بزرگى . ترس و بيم و پرهيز . ( انندراج ) معنى اول مراد است .

( 449 ) - نقيبت : كسفينة . نفس و خرد و كنكاش و كار و سرشت . فلان ميمون النقيبه‌اى مبارك النفس ( منتهى الارب ) .

[ 138 ] - مر : عدو خير و محب شر . [ 139 ] - ملك : عاصى طاغى [ 140 ] - ملى : كبا .