يادنامه علامه شريف رضى ( فارسى ) — الصفحة ٤٢
الف - اندك يا زياد جلوه‌گر شدن مسلمانان در نظر مشركان و يا به عكس .
إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ ترجمه : هنگامى كه آنان را در نظر تو اندك نشان داد هر گاه ، زياد نشان مىداد شما سست مىشديد و در كارتان اختلاف و كشمكش مىكرديد ليكن خداوند به سلامت داشت كه او از درون سينه‌ها آگاه است .
وَ إِذْ يُرِيكُمُوهُمْ إِذِ الْتَقَيْتُمْ فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلًا وَ يُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولًا .
ترجمه : موقعى كه آنان را در لحظات برخورد و آغاز جنگ ، در چشمان شما اندك آورد و شما را نيز در نظر آنان كم جلوه داد تا خداوند ، كارى را كه مىخواهد به پايان برد ، عملى سازد .
بحثى كه در اين جا مطرح مىشود آنست كه خداوند به قصد نصرت و يارى مؤمنان ، برخى كارهائى را كه از حيث روحى و روانى مفيد و مؤثر است انجام مىدهد و در جنگ‌هائى كه مسلمين در ركاب پيامبر اسلام ( ص ) داشته‌اند گاهى امدادهاى غيبى از سوى پروردگار ، كارساز بوده است و از جملهء شيوه‌هاى امداد ، آن بوده كه توجه سربازان اسلام از ظواهر امر و از ماديات به حقايق امور و معنويات معطوف شود .
به عبارت ديگر واقعيت خارجى آن بوده كه مشركان از نظر نفرات بيشتر و از بعد تجهيزات و ساز و برگ جنگى قوىتر بوده‌اند و اگر ملاك پيروزى نهائى همين ظواهر امر مىبود مىبايستى جنگ و پيكار به نفع كافران پايان يابد لكن از ديدگاه وحى و از نظر قرآن كثرت نفرات و فزونى تجهيزات ، عاملى بيش نيستند و در اين جا عوامل ديگرى وجود دارد كه بيشترين نقش بلكه نقش نهائى را دارند كه از آن جمله است روحيهء سرباز و طرز تلقى او از دشمن . پس بحث اساسى در اين مورد چند نكته است :
اول : نصرت خداوندى و نزول امدادهاى غيبى .
دوم : چگونگى اين نصرت و كيفيت اين امدادها .
سوم : كم جلوه دادن نفرات دشمن بعنوان يك شيوهء امدادى .
علامه شريف سيد رضى « طاب ثراه » با طرح اقوال مختلف علما و دانشمندان اسلامى در اين زمينه تقريبا هشت قول و نظر ، ابراز مىدارد كه بعضى از آنها احيانا جنبهء ادبى دارد و در مورد نصرت و نحوهء آن هم به بيان چند احتمال مىپردازد .
نصرت و يارى خداوند متعالى ، گاهى با منطقى بودن حرف مؤمنين و باصطلاح حقانيت آنان و داشتن حجت و منطق قوى است .
و گاهى هم با عزت بخشيدن به مؤمنان و خوار و زبون ساختن كافران و مشركان