الفصول المختارة ( دفاع از تشيع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧٣

[ گمراهى معتزله در بحث « امامت » و « إرجاء » ]

براى نبى صلّى اللَّه عليه و آله اكرام گردانيده است . ( يعنى البته مراد اين آخر است . ) پس وجه حجت در اين آيه كه او در ابطال مذهب راجئه خوانده كدام است ؟

آيا ندانسته است مذهب جمعى كه در اين مسأله خصم اويند اين است كه در اخبار توقف كرده‌اند يعنى هر چه احتمال صدق و كذب داشته باشد و مىگويند مشخص نيست كه لفظى جز براى عموم باشد و جزم نمىكنند به ظاهر بر اينكه مراد عموم و شمول است .

پس هر گاه متضمن آيه اين باشد كه هيچ كس از آتش بيرون نمىرود نخواهد بود اين ظاهر و نه قطعى به اعتقاد قوم . بلكه احتمال دارد مراد خصوص باشد نه عموم ؛ زيرا فرموده است :

أَ فَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذابِ « 1 » آيا كسى را كه براو عذاب واجب شده تو او را شفاعت مىكنى ؟

پس عدم قبول شفاعت را به جمعى خاص تخصيص داده و معلوم نمىشود مراد به اين جمع كيست مگر به دليل از خارج نه به نفس كلام .

به تحقيق اجماع حاصل شده است بر اينكه اين آيه در باب كافران نازل گرديده و مخصوص به ايشان است . و نيست مذهب كسى از اهل قبله اينكه شفاعت براى كفار جايز است تا آن چيزى كه « خيّاط » به آن دست زده حجت و دليل بر فساد مذهب او باشد .

[ گمراهى معتزله در بحث « امامت » و « إرجاء » ]

[ گمراهى معتزله در بحث « امامت » و « إرجاء » ]

باز ابو القاسم كعبى در كتاب « غرر » گفته است كه ابو الحسين خياط در رد مذهب راجئه اين آيه را مىخواند : تَاللَّهِ إِنْ كُنَّا لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ إِذْ نُسَوِّيكُمْ بِرَبِّ الْعالَمِينَ وَ ما أَضَلَّنا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ فَما لَنا مِنْ شافِعِينَ وَ لا صَدِيقٍ حَمِيمٍ « 2 » ( كفّار به بت‌هائى كه عبادت مىكردند خطاب مىكنند و مىگويند )


( 1 ) سوره زمر ، آيه 19 . ( 2 ) سوره شعراء ، آيه 98 - 101 .