الإختصاص ( اختصاص ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٢
پرسش‌هاى يهودى از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله
پس گفت : اى محمد ، مرا از كلمه‌هايى آگاه ساز كه چون ابراهيم خانه را مىساخت خداوند آن‌ها را برايش برگزيد .
فرمود : سبحان اللّه و الحمد للّه و لا إله الّا اللّه و اللّه اكبر .
پرسيد : اى محمد ، چرا ابراهيم كعبه را چهار گوش ساخت ؟
فرمود : زيرا كلمه‌ها چهار است .
پرسيد : چرا كعبه بدين نام خوانده شد ؟
فرمود : زيرا ميانهء دنياست .
گفت : پس مرا از تفسير « سبحان اللّه و الحمد للّه و لا إله الّا اللّه و اللّه اكبر » آگاه كن .
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : خداوند مىدانست كه آدميزادگان و پريزادگان بر خداوند متعال دروغ مىبندند . از اين روى فرمود : « سبحان اللّه » ؛ يعنى خداى از آنچه مىگويند بر كنار است . اما دربارهء « الحمد للّه » خداوند مىدانست بندگان سپاس نعمت او را نمىگزارند . از اين روى پيش از آن‌كه آفريدگان ستايش او گويند خود ستايش خويش گفت . آن نخستين كلام است و اگر نبود ، خداوند به نعمت بر هيچ‌يك از بندگان خويش منت نمىنهاد .
« لا إله الّا اللّه » نيز يگانگى اوست . خداوند اعمال را جز به آن نپذيرد و كسى جز به آن به بهشت درنيايد . آن كلمهء تقوا است كه چون در روز قيامت بر ترازو سنگينى مىكند تقوا نام گرفته است . « اللّه اكبر » نيز سخنى است كه فراتر از آن و دوست‌داشتنىتر از آن در پيشگاه خداوند نيست ؛ يعنى آن‌كه بزرگ‌تر از اين سخن نيست ؛ چرا كه به سبب جايگاه والاى آن نزد خدا نمازها با آن آغاز مىشود و آن نامى از نام‌هاى بزرگ خداوند است .
گفت : اى محمد ، راست گفتى . پاداش كسى كه آن را بگويد چيست ؟
فرمود : چون بنده « سبحان اللّه » بگويد ، هرچه فروتر از عرش است همراه او تسبيح خدا گويند و ده برابر آن به گويندهء تسبيح پاداش داده شود .
چون « الحمد للّه » بگويد ، خداوند نعمت و آسايش دنيا را به او دهد تا زمانى كه به نعيم آن سراى او را ديدار كند . اين سخنى است كه بهشتيان چون به بهشت درآيند بگويند . سخن گفتن در اين دنيا به كرانه مىرسد مگر گفتن حمد ؛ چونان كه خداوند فرمود : وَ تَحِيَّتُهُمْ فِيها سَلامٌ وَ آخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ « 1 » ثواب « لا إله الّا اللّه » نيز بهشت است ؛ چرا كه خداوند
( 1 ) . يونس / 10 : درودشان در آن‌جا سلام است و پايان نيايش آنان اين است كه ستايش ويژهء پروردگار جهانيان است .