الإختصاص ( اختصاص ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٢٧
[ علم مستفاد و علم مستأثر « 2 » ]
* از همو ، از حسن بن على بن فضال ، از محمد بن ربيع ، از عبد اللّه بن بكير ، از ابو بصير روايت شده كه گفته است : از امام صادق عليه السّلام شنيدم كه مىفرمود : اگر دانش نمىافزوديم به كرانه مىرسيديم .
پرسيدم : چيزى مىافزايد كه نزد پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله نبوده است ؟
فرمود : چون چنين شود [ فرشتهء وحى ] به حضور پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله رسد و او را از آن بياگاهاند . سپس به حضور على عليه السّلام رسد و او را بياگاهاند و پس از آن به حضور يكى در پى ديگرى رسد تا به صاحب اين امر و اصل شود . « 1 »
* موسى بن جعفر بن محمد ، از پدر خود جعفر بن محمد بن عبد اللّه ، از محمد بن عيسى ابن عبد اللّه اشعرى ، از محمد بن سليمان ديلمى وابستهء امام صادق عليه السّلام ، از پدر خود سليمان ديلمى نقل كرده كه گفته است : از امام صادق عليه السّلام پرسيدم و گفتم : من چندين بار از شما شنيده‌ام كه فرموده‌ايد : اگر نبود آن‌كه [ بر دانش خويش ] مىافزاييم آن را به كرانه مىرسانديم .
امام عليه السّلام فرمود : اما حلال و حرام ، خداوند آن را به كمال بر پيامبر خويش نازل كرده است و امام در حلال و حرام نمىافزايد .
پرسيدم : پس اين افزودن در چيست ؟
فرمود : در غير حلال و حرام ، در ديگر چيزها .
پرسيدم : يعنى چيزى مىافزاييد كه بر پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله پنهان بوده است ؟
فرمود : نه ، علم از نزد خداوند بيرون مىآيد و فرشته آن را نزد پيامبر مىآورد و مىگويد :
اى محمد ، پروردگارت تو را به فلان چيز فرمان مىدهد . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به آن فرشته مىگويد : آن را نزد على عليه السّلام ببر . فرشته آن را نزد على عليه السّلام مىبرد و على عليه السّلام نيز مىفرمايد : آن را نزد حسن عليه السّلام ببر . پس به همين ترتيب آن را نزد يكايك ما مىآورد تا به ما مىرسد .
محال است امام چيزى بداند كه پيامبر و امام پيش از او ندانند . « 2 »
* محمد بن عيسى بن عبيد ، از يونس بن عبد الرحمن ، از يكى از يارانش ، از امام
( 1 ) . حديث را بنگريد در : طوسى ، الامالى ، ص 409 ؛ بصائر الدرجات ، ص 412 و 413 ؛ ينابيع المعاجز ، ص 165 ؛ بحار الانوار ، ج 26 ، ص 93 - م . ( 2 ) . حديث را بنگريد در : بصائر الدرجات ، ص 413 ؛ ينابيع المعاجز ، ص 165 ؛ بحار الانوار ، ج 22 ، ص 551 و 552 ، ج 26 ، ص 92 .