هفده رساله ( عربى وفارسى ) ( به ضميمه چهار رساله از ديگران ) — الصفحة ٢٦٠

اما دليل عقلى [ بر امامت امير المؤمنين عليه السّلام ]

نصرت داد حضرت را و خود را فداى او كرد و به جاى او خوابيد و شرّ اعدا از او دفع نمود « 1 » و مساوى انبيا بود چنانچه در خبر است « 2 » و مساوى نفس پيغمبر چنانچه در قرآن « 3 » و حديث مذكور است . « 4 » و محبوب خدا بود چنانچه قرآن « 5 » و حديث « 6 » دالّ بر آن است .

( 1 ) - مطالب السئول ، ص 35 - 36 ؛ كامل بهائى ، ج 1 ، ص 71 - 72 . ابن ابى الحديد از ابو جعفر اسكافى نقل كرده كه : « حديث الفراش قد ثبت بالتواتر فلا يجحده إلّا مجنون أو غير مخالط لأهل الملّة » ( شرح نهج البلاغة ، ج 3 ، ص 270 ) . آيهء 207 سوره بقره نيز به اتفاق مفسّران در بارهء اين واقعه نازل شده است : وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ ( الغدير ، ج 2 ، ص 47 - 48 ) . ( 2 ) - شرح تجريد قوشچى ، ص 490 ؛ شواهد التنزيل ، ج 1 ، ص 79 ، ح 116 - 117 و ص 106 ، ح 147 ؛ احقاق الحق ، ج 4 ، ص 392 - 394 ، 398 ، 401 ، 405 و ج 15 ، ص 610 - 622 . حضرت آقاى محمودى در تعليقه بر ترجمة امير المؤمنين من تاريخ دمشق ( ج 2 ، 281 ) چند روايت در اين‌باره ذكر كرده است از جمله از ابن مغازلى در مناقب ( ص 121 ، ح 256 ) نقل كرده است : « قال رسول اللّه صلى اللّه عليه و إله و سلم من أراد أن ينظر إلى علم آدم و فقه نوح فلينظر إلى علي بن أبي طالب عليه السّلام » . ( 3 ) - مراد كلمهء « أنفسنا » است در آيهء مباهله : فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ ( سورهء آل عمران ( 3 ) : 61 ) . ( 4 ) - مؤلف غاية المرام نوزده روايت در اين‌باره نقل كرده است و حضرت آقاى جلالى در تعليقهء تجريد الاعتقاد مآخذ زيادى براى اين واقعه ذكر كرده است . حاكم حسكانى در شواهد التنزيل ( ج 1 ، ص 120 - 129 ) اين واقعه را با طرق متعددى از صحابه نقل كرده كه : « إنّ رسول اللّه صلى اللّه عليه و سلّم أخذ بيد على و معه فاطمه و الحسن و الحسين و قال : هؤلاء أبناؤنا و أنفسنا و نساؤنا » . و نيز رجوع كنيد به كتاب « أهل البيت و آية المباهلة » تأليف شيخ قوام الدين و شنوى . ( 5 ) - سورهء مائده ( 5 ) : 54 . رك : صفحه 57 همين كتاب و حاشيهء آن . ( 6 ) - پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و إله و سلم در جنگ خيبر فرمود : « لأعطينّ هذه الراية غدا رجلا يفتح اللّه على يديه يحبّ اللّه و رسوله و يحبّه اللّه و رسوله . . . ( مصادر اين روايت در حاشيهء صفحهء 267 مىآيد ) .