رساله نفس ( فارسى ) — الصفحة ١٣

مقدّمه

و در رسالهء « اضحويّه » « 1 » و « رسالة فى معرفة النفس الناطقة و احوالها » « 2 » بدان اشاره نموده است .

برهان مزبور ظاهرا از ابتكارات خود شيخ است ، زيرا در آثار و تأليفات فلاسفهء قديم يونان و حكماى اسلامى قبل از ابن سينا براى اثبات وجود نفس و مغايرت آن با جسم ، چنين برهانى مشاهده نمىشود ، فارابى هم كه استاد شيخ بوده و در تكوين عقايد و افكار فلسفى او تأثير و نفوذ زياد داشته ، در كتب خود متعرض آن نشده است . با اين حال ، پرفسور ژيلسن معتقد است كه ابن سينا عوامل و مبانى فلسفى اين برهان را از افلاطونيان جديد ، خاصه از فلوطين و بروقلس « 3 » كه از حكماى بنام مدرسهء اسكندريه هستند ، اخذ و اقتباس كرده ، نهايت در سايهء قدرت تخيل و ذوق سليم و قريحهء شاعرانه خود ، آن را به صورت تازه و بديعى بيان نموده است « 4 » .

پرفسور ژيلسن براى تأييد و اثبات نظريهء خود باستدلال سنت اگوستن « 5 » دربارهء اثبات وجود نفس و مغايرت آن با بدن استناد جسته ، و معتقد است كه سنت اگوستن فيلسوف متعصب مسيحى ، كه در قرن پنجم ميلادى مىزيسته ، مانند شيخ رئيس تحت تأثير افكار و عقايد افلاطونيان جديد ، مخصوصا فلوطين و بروقلس واقع شده است .

فيلسوف مسيحى نيز در مسئلهء نفس و مغايرت آن با بدن عقيده داشت كه

( 1 ) - ابن سينا ، چاپ مصر ، ص .

( 2 ) - ابن سينا ، چاپ مصر ، ص 9 - 10

( 3 ) - Proclus

( 4 ) - gilson , Archives , T , IV 1929 , P . 41

( 5 ) - ( ميلادى 354 - 430 ) St . Augustin