رساله نفس ( فارسى ) — الصفحة ٣٢

باب چهارم در بيان آن « قوتى » « 1 » كه صورت « جزوى » « 2 » دريابد كه « اين دريافتن » « 3 » جز « بالت جسمانى نتواند بود » « 4 »

قوت خيال مىافتد مخالف يكديگر . و قسم اوّل محالست ، « براى آنكه » « 1 » بسيار صورت « خيال » « 2 » باشد كه « وى » « 3 » را از بيرون « مثالى » « 4 » نباشد و اندر خيال حال « وى » « 5 » در اختلاف جوانب همچنين « نباشد » « 6 » . پس معلوم شد كه « آن » « 7 » اختلاف از جهت اختلاف « اجزاء قوت خيالى است و هر قوتى كه اختلاف اجزا دارد او » « 8 » جز جسمانى نباشد .

« برهان » « 9 » ديگر ؛ معلوم است مر عقلا را كه [ ما ] « 10 » توانيم ( تصور و ) « 11 » تخيل « صورتى كردن » « 12 » وقتى [ دون وقتى ] « 13 » بزرگتر ( باشد ) « 14 » و وقتى « خرد » « 15 » تر و اين بزرگى و « خردى » « 16 » در حق « يك صورت جزوى

( 1 ) - آ : زيرا كه .

( 2 ) - م د س آ : خيالى .

( 3 ) - ف : او .

( 4 ) - ف : مثال .

( 5 ) - ف : او را .

( 6 ) - ف س آ ح م د : باشد - ظاهرا صحيح همين طور است .

( 7 ) - ف ح م د : اين - آ ندارد .

( 8 ) - ف : اجزا دارد پس او - نسخ ديگر : اجزا قوت خيالى است و هر قوتى كه اختلاف اجزا دارد .

( 9 ) - ح آ ل : برهانى .

( 10 ) - س آ ندارد - در اصل نسخه متن يك صفحه از باب هفتم : « واجب كند كه ما دام . . . » تا « جواب گوئيم چون معلوم شد كه » اشتباها در اينجا نوشته شده .

( 11 ) - د م ح ل افزوده .

( 12 ) - س آ : كردن صورتى را - ف : صورتى كه .

( 13 ) - در نسخ ديگر نيست .

( 14 ) - ف افزوده .

( 15 ) - ل د م س آ ح : كوچك .

( 16 ) - ل د م س آ : كوچكى .