رساله نفس ( فارسى ) — الصفحة ٣١

باب چهارم در بيان آن « قوتى » « 1 » كه صورت « جزوى » « 2 » دريابد كه « اين دريافتن » « 3 » جز « بالت جسمانى نتواند بود » « 4 »

نبودى آن را » « 1 » با جسم هيچ نسبت نبودى از حضور و غيبت . پس معلوم شد كه « قوت حسّى » « 2 » جسمانى باشد .

و امّا قوت خيالى اگر چه ( صورت ) « 3 » غايب [ باشد كه ] « 4 » دريابد و لكن با لواحق مادّه دريابد ، براى آنكه صورت خيالى مثلا صورت زيد « با مقدار محدود و وضعى مخصوص و لونى معين در خيال » « 5 » و جانب يمين ( وى در جانبى از خيال باشد و جانب ) « 6 » يسار وى در « جانبى از خيال بود » « 7 » [ و اين اختلاف هر دو جانب دريافتن خيال را ] « 8 » خالى نباشد از دو قسم : يا بسبب آن باشد كه ( اين ) « 9 » هر دو جانب از بيرون مخالف يكديگرند ، « يا » « 10 » اين هر دو جانب « از دو جزء اين » « 11 »

( 1 ) - د م ح : نه در جسم بودى آن را - آ س : نه در جسم بودى او را - ف : در جسم نبودى او را .

( 2 ) - ف : حسى .

( 3 ) - نسخ ديگر افزوده .

( 4 ) - در نسخ ديگر نيست ، ظاهرا زائد است .

( 5 ) - ح ل د م آ س : با مقدارى محدود و يا وضعى مخصوص و يا لوئى معين در خيال باشد .

( 6 ) - از اصل نسخه متن ساقط شده و نسخ ديگر افزوده .

( 7 ) - د م : در جانبى ديگر از خيال - ف : در جانب ديگر از خيال .

( 8 ) - از د م ساقط شده .

( 9 ) - ف افزوده - آ س : از .

( 10 ) - ف : و اما - آ س : با .

( 11 ) - ف : در جزوى از - م د ح : در دو جزء اين - آ : در دو جزء از .