شأن نزول آيات قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٤٨٨

واى بر كم‌فروشان !

فرمود :

ما نَقضَ قَوْمٌ الْعَهْدَ إِلَّا سَلَّطَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ ! وَ ما حَكَمُوا بِغَيْرِ ما أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَّا فَشا فِيْهِمُ الْفَقْرُ ! وَ ما ظَهَرَتْ فِيْهِمُ الْفاحِشَةُ إِلَّا فَشا فِيْهِمُ الْمَوْتُ ! وَ لا طَفَّفُوا الْكَيْلَ إِلَّا مُنِعُوا النَّباتَ وَ أُخِذُوا بِالسِّنِيْنَ ! وَ لا مَنَعُوا الزَّكاتَ إِلَّا حُبِسَ عَنْهُمُ الْمَطَرُ ! :

« هيچ قومى عهدشكنى نكردند ، مگر اين كه خداوند دشمنانشان را بر آنها مسلط ساخت .

هيچ جمعيتى به غير حكم الهى حكم نكردند ، مگر اين كه فقر در ميان آنها زياد شد .

در ميان هيچ ملتى فحشاء ظاهر نشد ، مگر اين كه مرگ و مير در ميان آنها فراوان گشت !

هيچ گروهى كم‌فروشى نكردند ، مگر اين كه زراعت آنها از بين رفت و قحطى آنها را فرو گرفت !

و هيچ قومى زكات را منع نكردند ، مگر اين كه باران از آنها قطع شد » ! « 1 »

مرحوم « طبرسى » نيز در « مجمع البيان » در شأن نزول اين آيات نقل كرده است :

مردى در « مدينه » بود به نام « ابو جهينه » كه دو پيمانهء كوچك و بزرگ داشت ، به هنگام خريدن از پيمانهء بزرگ استفاده مىكرد و به هنگام فروش از پيمانهء كوچك ( اين سوره نازل شد و به او و امثالش هشدار داد ) . « 2 »

* * * ( 29 ) إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ ( 30 ) وَ إِذا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغامَزُونَ

( 1 ) « تفسير كبير فخر رازى » ، ج 31 ، ص 88 - همين مضمون را « ابوالفتوح رازى » و « مراغى » در تفسيرشان آورده‌اند ؛ « بحار الانوار » ، ج 70 ، ص 370 ؛ « قرطبى » ، ج 19 ، ص 253 . ( 2 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيات مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 66 ، ص 116 ؛ « قرطبى » ، ج 19 ، ص 250 .