شأن نزول آيات قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٢
آيهء تطهير دربارهء چه كسانى است ؟
شأن نزول :
آيهء تطهير دربارهء چه كسانى است ؟
آيهء تطهير دربارهء چه كسانى است ؟
گفتيم : اين آيه گرچه در لابلاى آيات مربوط به همسران پيامبر صلى الله عليه و آله آمده ، اما تغيير سياق آن ( تبديل ضميرهاى « جمع مؤنث » به « جمع مذكر » ) دليل بر اين است كه :
اين آيه محتوائى جداى از آن آيات دارد .
به همين دليل ، حتى كسانى كه آيه را مخصوص به پيامبر صلى الله عليه و آله و على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السلام ندانسته‌اند ، معنى وسيعى براى آن قائل شده‌اند كه هم اين بزرگواران را شامل مىشود ، و هم همسران پيامبر صلى الله عليه و آله را .
ولى ، روايات فراوانى در دست داريم كه : نشان مىدهد آيه ، مخصوص اين بزرگواران است ، و همسران ، در اين معنى داخل نيستند ، هر چند از احترام متناسب برخوردارند . اينك بخشى از آن روايات را ذيلًا از نظر مىگذرانيم :
الف : رواياتى كه از خود همسران پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده و مىگويد : « هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله سخن از اين آيهء شريفه مىگفت ، ما از او سؤال كرديم كه جزء آن هستيم فرمود : « شما خوبيد اما مشمول اين آيه نيستيد » !
از آن جمله روايتى است كه « ثعلبى » در تفسير خود ، از « ام سلمه » نقل كرده كه :
پيامبر صلى الله عليه و آله در خانهء خود بود كه فاطمه عليها السلام « حريره‌اى » ( نوعى غذا ) نزد آن حضرت آورد ، پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : « همسر » و دو فرزندانت « حسن » و « حسين » را صدا كن ، آنها را آورد ، سپس غذا خوردند بعد پيامبر صلى الله عليه و آله عبائى بر آنها افكند ، گفت :
اللَّهُمَّ هَؤُلاءِ أَهْلُ بَيْتِي وَ عِتْرَتِي فَأَذْهِبْ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَ طَهِّرْهُمْ تَطْهِيراً :
« خداوندا اينها خاندان منند ، پليدى را از آنها دور كن ، و از هر آلودگى پاكشان گردان » .
و در اينجا آيهء « انَّما يُرِيْدُ اللَّهَ » نازل شد . . . من گفتم : آيا من هم با شما هستم اى رسول خدا ! ، فرمود :
انَّكِ الى خَيْرٍ :
« تو بر خير و نيكى هستى » ( اما در زمرهء اين گروه نيستى ) . « 1 »
( 1 ) « مجمع‌البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 35 ، ص 220 - اين حديث به طرق ديگر نيز از « امّ سلمه » به همين مضمون نقل شده است به « شواهد التنزيل » حاكم حسكانى ، ج 2 ، ص 30 به بعد مراجعه شود .