شأن نزول آيات قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٨
پيش از ابلاغ تكليف ، مجازاتى نيست
گروهى از مسلمانان به پيامبر اسلام مىگفتند : آيا براى پدران ما كه در عصر جاهليت از دنيا رفتند ، طلب آمرزش نمىكنى ؟ آيات فوق نازل شد و به همهء آنها اخطار كرد : هيچ كس حق ندارد براى مشركان استغفار نمايد . « 1 »
در شأن نزول اين آيات ، مطالب ديگرى نيز گفته شده است كه ، پس از پايان تفسير آيه خواهد آمد .
* * *
( ( 115 ) ) وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَليمٌ
چنان نيست كه خداوند قومى را ، پس از آن كه آنها را هدايت كرد گمراه ( و مجازات ) كند ؛ مگر آن كه امورى را كه بايد از آن بپرهيزند ، براى آنان بيان نمايد ( و آنها مخالفت كنند ) ؛ زيرا خداوند به هر چيزى داناست !
شأن نزول :
پيش از ابلاغ تكليف ، مجازاتى نيست
پيش از ابلاغ تكليف ، مجازاتى نيست
بعضى از مفسران گفته‌اند : گروهى از مسلمانان قبل از نزول فرائض و واجبات ، چشم از جهان بسته بودند ، جمعى خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمدند و دربارهء سرنوشت آنها اظهار نگرانى كردند ، و چنين مىپنداشتند : شايد آنها گرفتار مجازات الهى به خاطر عدم انجام اين فرائض باشند . آيهء فوق نازل شد و اين موضوع را نفى كرد . « 2 »
بعضى ديگر از مفسران گفته‌اند : اين آيه در مورد استغفار مسلمانان ، براى مشركان ، و اظهار محبت آنها قبل از نهى صريح درآيات سابق نازل شده است ؛ زيرااين موضوع ، باعث نگرانى گروهى از مسلمين شده بود ، آيهء فوق نازل شد وبه‌آنهااطمينان داد استغفارهاى آنان قبل از نهى الهى ، موجب مؤاخذه و مجازات نخواهد بود . « 3 »
* * *
( 1 ) « بحار الانوار » ، ج 22 ، ص 42 ؛ « مجمع البيان » ، ذيل آيات مورد بحث . ( 2 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 22 ، ص 43 . ( 3 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 22 ، ص 43 .