شأن نزول آيات قرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٩٣

آيهء تبليغ

خلاصهء جريان غدير

در روايات فراوانى كه در اين زمينه نقل شده - در عين اين كه همه يك حادثه را تعقيب مىكند - تعبيرات گوناگونى وجود دارد .

بعضى از روايات بسيار مفصل و طولانى ؛

بعضى مختصر و فشرده است ؛

بعضى از روايات گوشه‌اى از حادثه را نقل مىكند ؛

و بعضى گوشهء ديگر را ، ولى از مجموع اين روايات و همچنين تواريخ اسلامى و ملاحظهء قرائن ، شرائط ، محيط و محل چنين استفاده مىشود كه :

در آخرين سال عمر پيامبر صلى الله عليه و آله مراسم حجة الوداع ، با شكوه هر چه تمام‌تر در حضور پيامبر صلى الله عليه و آله به پايان رسيد ، قلب‌ها در هاله‌اى از روحانيت فرو رفته بود ، و لذت معنوى اين عبادت بزرگ ، هنوز در ذائقهء جان‌ها انعكاس داشت .

ياران پيامبر صلى الله عليه و آله كه عدد آنها فوق العاده زياد بود ، از خوشحالىِ درك اين فيض و سعادت بزرگ ، در پوست نمىگنجيدند . « 1 »

نه تنها مردم به « مدينه » در اين سفر ، پيامبر صلى الله عليه و آله را همراهى مىكردند كه مسلمانان نقاط مختلف جزيرهء عربستان نيز براى كسب يك افتخار تاريخى بزرگ به همراه پيامبر صلى الله عليه و آله بودند .

آفتاب حجاز آتش بر كوه‌ها و دره‌ها مىپاشيد ، اما شيرينى اين سفر روحانى بىنظير ، همه چيز را آسان مىكرد ، ظهر نزديك شده بود ، كم كم سرزمين « جُحفه » و سپس بيابان‌هاى خشك و سوزان « غدير خم » از دور نمايان مىشد .

اينجا در حقيقت چهارراهى است كه مردم سرزمين « حجاز » را از هم جدا مىكند ، راهى به سوى « مدينه » در شمال ، راهى به سمت « عراق » در شرق ، و راهى به سمت غرب و سرزمين « مصر » و راهى به سوى سرزمين « يمن » در جنوب پيش

( 1 ) تعداد همراهان پيامبر صلى الله عليه و آله را بعضى نود هزار و بعضى صد و چهارده هزار و بعضى صد و بيست هزار و بعضى صد و بيست و چهار هزار نفر نوشته‌اند .