تحريرى بر اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسى ) — الصفحة ٤٥
دو جريان متضاد در مسايل الهى
به مناسبت بحث از راه‌هاى مختلف بشر به‌سوى خدا گفته‌ايم در قرآن مسائلى از اين قبيل طرح شده است :
« لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ » ؛ « 1 »
براى ذات اقدس الهى مثل و مانند و نظير و شبيهى نيست .
« وَ لِلَّهِ الْمَثَلُ الْأَعْلى » ؛ « 2 »
نمونه‌هاى برتر و صفات اعلا مخصوص ذات اقدس الهى است .
« لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى » ؛ « 3 »
اسماى حسنا و نيكو مختص ذات خداوندى است .
« الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ » ؛ « 4 »
او خدايى است كه معبودى جز او نيست حاكم و مالك اصلى اوست ، از هر عيب منزه است ، به كسى ستم نمىكند ، به مؤمنان امنيت مىبخشد ، مراقب همه‌چيز است ، او قدرتمندى است شكست‌ناپذير كه با اراده نافذ خود هر امرى را اصلاح مىكند او شايسته بزرگى است خداوند منزه است از آن‌چه شريك براى او قرار مىدهند .
« فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ » ؛ « 5 »
به هر سمتى روى برگردانيد پس همان‌جا رو به‌سوى خداست .
« هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ » ؛ « 6 »
اوست اول [ بدون آغاز ] و آخر [ بدون پايان ] و ظاهر [ بدون رؤيت ] و باطن [ پنهان هميشه ظاهر ] و همو به هرچيزى داناست .
( 1 ) . شورى ، آيهء 11 . . ( 2 ) . نحل ، آيهء 60 . . ( 3 ) . طه ، آيهء 8 . . ( 4 ) . حشر ، آيهء 23 . . ( 5 ) . بقره ، آيهء 115 . . ( 6 ) . حديد ، آيهء 3 . .