تحريرى بر اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسى ) — الصفحة ١٦٥

آيا بشر مىتواند موجود زنده بسازد ؟

دانشمندان نيز پس از مطالعهء بسيار و آزمايش‌هاى خسته كنندهء بىشمار راه تقليد از طبيعت را يافته‌اند . اين عمل ، عين توحيد و باعث تقويت ايمان خواهد بود ، چرا كه به موجب آيهء قرآن : « لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً . . . » هر گونه تصرف و استفادهء مفيد از آن‌چه كه در زمين است ، براى بشر آزاد است .

قرآن در آيه‌اى ديگر مىفرمايد :

« أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ . . . » ؛ « 1 »

آيا نديدى كه خدا رام كرد از براى شما آن‌چه در زمين است . « 2 » تسخير در لغت به معناى رام و مقهور كردن و سپس با قهر و غلبه در راه هدف سوق دادن است .

بدون ترديد تسخير هر يك از مظاهر طبيعت و راندن آن بر طبق اميال نفسانى ، نياز به علم و دانش و ابزارهاى مناسب آن دارد . بشر با آگاهى و ابزار علمى مىتواند معادن را استخراج و برق را تسخير كند . با كشتى ، درياها را بشكافد و يا هواپيما به آسمان صعود كند . قرآن مىفرمايد :

« يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطانٍ » ؛ « 3 »

اى گروه جنيان و انسان‌ها ! اگر توانايى داشتيد بر اين‌كه به كرات آسمانى و اقطار زمين نفوذ و سلطه پيدا كنيد حتماً چنين كارى را انجام دهيد ، ولى بدانيد كه فقط با قدرت علم و ايمان مىتوانيد بر تمام زواياى آسمان و زمين سلطه پيدا كنيد .

بنابراين ، انسان و جنيان هر گونه تصرفى كه به سود تكامل و سعادت آنان باشد مىتوانند در سراسر گيتى انجام دهند . يكى از آن‌ها ساختن موجود زنده است . اگر بشر

( 1 ) . حج ، آيهء 65 . . ( 2 ) . مفردات راغب ، مادهء سخر . . ( 3 ) . الرحمن ، آيهء 33 . .