دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٥٣
ساختار فقهى اهل سنّت :
ج ) مسائل مالى كه از دائره عقود و ايقاعات خارج است و آن پنج كتاب است : غصب ، احياى موات ، لقطه ، فرايض و مواريث .
بخش سوم مسائل مربوط به نظام خانواده كه شامل شش كتاب است : نكاح ، طلاق ، خلع و مبارات ، ظهار ، ايلا و لعان .
بخش چهارم احكام حلال و حرام مربوط به تغذيه كه شامل چهار كتاب است : صيد و ذباحه و اطعمه و اشربه .
بخش پنجم سياسات است كه شامل هشت كتاب است : جهاد ، امر به معروف و نهى از منكر ، قضا ، شهادات ، حدود و تعزيرات ، قصاص ، ديات و نظام الحكومة .
ساختار فقهى اهل سنّت :
ساختار فقهى اهل سنّت :
در ميان فقها و محدّثان اهل سنّت نيز تقسيمات مختلفى براى كتب فقهى ديده مىشود كه بعضى با آنچه در ميان اماميّه مشهور است قريب الافق مىباشد و بعضى كاملًا متفاوت است اكنون به سراغ تقسيمات چند فقيه و محدّث معروف اهل سنّت مىرويم :
1 . در صحيح بخارى تقسيم ابواب فقه و فضايل به صورت زير ديده مىشود :
الف ) بعد از ذكر آغاز نبوّت پيامبر اكرم و كتاب ايمان و علم به سراغ عبادات مىرود . از وضو گرفته تا حج و صوم ، در هفت باب آنها را بيان مىكند .
ب ) سپس به سراغ ابواب معاملات مىرود و در نه باب ( از بيع شروع كرده و به هبه ختم مىكند ) آنها را آورده است .
ج ) در بخش سوم شهادات ، وصايا و جهاد را آورده است .
د ) در بخش چهارم كتابهاى نكاح ، طلاق ، خلع ، لعان و نفقات كه مربوط به تشكيل خانواده است ، ذكر مىكند .
ه ) در بخش پنجم اطعمه و اشربه و ذبايح و صيد و اضاحى ( قربانى ) را آورده است و در اين بخش رواياتى را در مسائل طبّى در دو كتاب آورده است .
و ) در بخش ششم به قسمتى از آداب ، تحت عنوان كتاب اللباس و كتاب الأدب و الاستيذان ( اذن طلبيدن و سلام كردن براى ورود در خانه و مانند آن ) و كتاب الدعوات ( دعا كردن ) اشاره مىكند .
ز ) و در بخش هفتم كتاب الايمان و النذر و الفرائض و مواريث آمده است .
ح ) و در بخش هشتم حدود و ديات و احكام مرتدّ و مانند آن را ذكر كرده است .
در لابهلاى اين كتب ، كتابهاى ديگرى ديده مىشود دربارهء فضايل صحابه و فضائل قرآن و ليلة القدر و مانند آن كه در ظاهر ارتباط چندانى با كتابهاى قبل و بعد آن ندارد .
در مجموع نظم خاص منطقى بر مجموع اين كتاب حكم فرما نيست مثلًا اوّلين كتاب ، كتاب « بدء الوحى » و آخرين كتاب ( كتاب 43 ) كتاب « التوحيد » است و در لابهلاى اين كتابها كتبى به عنوان بدء الخلق و كتاب التفسير و امثال آن ديده مىشود كه ظاهراً با كتابهاى قبل و بعد مربوط نيست و همچنين