دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٣

ويژگىهاى دورهء نهم :

3 . دائرة المعارف فقه مقارن تحت اشراف آية اللَّه مكارم شيرازى .

ويژگيهاى اين دائرة المعارف عبارت است از :

1 . تدوين آن بر اساس فقه مقارن و مطابق فتاواى مشهور فقهاى شيعه و اهل سنّت .

2 . توجّه به احكام مذاهب غير اسلامى و احكام حقوقى دنياى معاصر و قوانين بين المللى .

3 . توجّه ويژه به مسائل مستحدثه .

4 . طرح قواعد فقهى ، اصولى و رجالى در جايگاه‌هاى مناسب .

5 . پاسخ به شبهات در عرصهء فقه .

6 . اهميّت نخست به آيات الاحكام .

7 . توجّه ويژه به فلسفهء احكام ( در هر بابى كه دسترسى به آن ممكن باشد ) .

قابل توجّه است كه اين دائرة المعارف بر اساس ترتيب معمول و سنّتى ابواب فقهى تدوين مىشود ، و به صورت الفبايى نيست ، گرچه در آخر هر جلد و در پايان دائرة المعارف به طور جامع ، فهرست الفبايى موضوعات تدوين خواهد شد ، تا دسترسى پژوهندگان را به موضوعات مورد نظر ، آسان‌تر سازد .

دائرة المعارف فقه مقارن توسّط جمعى از فضلا و دانشمندان ، تحت اشراف آية اللَّه مكارم شيرازى ( مدّ ظلّه العالى ) نوشته مىشود . بدان اميد كه گامى بنيادين در نشر فقه اسلامى به شيوه‌اى تازه ، فراگير و جامع برداشته ، و مورد استفاده محقّقان و پژوهندگان قرار گيرد ( و اين كتاب يكى از مجلّدات آن است ) .

يادآورى لازم

در اينجا تذكر اين نكته را لازم مىدانيم كه ورود فقه در عرصهء حكومت و مسائل اجتماعى وابستهء به آن ، نبايد سبب عرفى شدن احكام دينى گردد . به اين معنا كه ما سعى كنيم همهء احكام را بر خواسته‌هاى افراد ، مخصوصاً غرب‌زده‌ها تطبيق دهيم و فقه در درجهء اوّل سياسى و در درجهء بعد ، دينى و اسلامى گردد يا به تعبير ديگر : بسيارى از احكام فقهى را مربوط به زمان گذشته بدانيم و آنچه را امروز به گمان خود به مصلحت فرد و جامعه مىبينيم جايگزين آن كنيم .

متأسّفانه بعضى از دانشمندان عصر ما كه در حدّ بالايى از آگاهى فقهى نيستند گرفتار اين افراطگرى شده‌اند و اصالت فقه اسلامى را مخدوش كرده‌اند .

امام خمينى قدس سرّه پيش‌بينى چنين انحرافى را مىكرد لذا كراراً تأكيد داشت كه فقه امروز نيز بايد بر پايهء فقه جواهرى ( اشاره به كتاب جواهر الكلام مرحوم شيخ محمّد حسن نجفى رحمه الله ) بنا شود و اصول و قواعد محكم فقهى بايد پابرجا بماند و دستخوش ذوق و سليقه و استحسان و افكار غرب‌گرا و سياست زده نگردد .

وظيفهء الهى تمام فقهاى اسلامى اين است كه امروز فقه اصيل را حفظ كنند و در عين حال جوابگوى مسائل مستحدثه و نيازهاى عصر و زمان