اخلاق در قرآن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٤

اخلاص در روايات اسلامى

از آن را در ذيل از نظر مىگذرانيم :

1 - در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « ثَلاتٌ لايَغُّلُ عَلَيْهِنَّ قَلْبُ رَجُلٍ مُسْلمٍ اخْلاصُ الْعَمَلِ للَّهِ عَزَّوَجَلَّ و النَّصيحَةُ لِائِمَّةِ الْمُسْلِمينَ وَ اللُّزُومِ لِجَماعَتِهِمْ ؛ سه چيز است كه قلب هيچ مسلمانى نبايد دربارهء آن خيانت كند ( و همهء مسلمين بايد آن را رعايت كنند ) :

خالص كردن عمل براى خدا ، و خيرخواهى براى پيشوايان اسلام و ملازمت جماعت مسلمين و جدا نشدن از آن . » « 1 »

2 - در حديث ديگرى از آن حضرت مىخوانيم كه اخلاص از اسرار الهى است :

« الْاخلاصُ سِرٌّ مِنْ اسْرارِى اسْتَوْدِعُهُ قَلْبَ مَنْ احْبَبْتُهُ مِنْ عِبادى ؛ اخلاص يكى زا اسرار من است و آن را در قلب هر كس از بندگانم را كه دوست بدارم به وديعه مىگذارم . » « 2 »

3 - امير مؤمنان على عليه السلام مىفرمايد : « الْاخلاصُ اشرَفُ نِهايَةٍ ؛ اخلاص با ارزشترين مقامى است كه انسان به آن مىرسد . » « 3 »

4 - و در تعبير بلند ديگر مىفرمايد : « الْاخلاصُ اعْلَى الْايْمانِ ؛ اخلاص برترين مقام ايمان است . » « 4 »

5 - و در تعبير پرمعناى ديگرى از همان امام مىخوانيم : « فى اخْلاصِ الاعْمالِ تَنافَسَ اولوُا النُّهى وَ الْالْبابِ ؛ رقابت عاقلان و انديشمندان با يكديگر در اخلاص عمل است . » « 5 »

6 - اين مسأله تا آنجا اهمّيّت دارد كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله تفاوت مقامات مؤمنان را در تفاوت درجات اخلاص مىشمرد و مىفرمايد : « بِالْاخلاصِ تَتَفاضَلُ مَراتِبُ الْمُؤْمِنِينَ » « 6 »

7 - امير مؤمنان على عليه السلام نيز آخرين مرحلهء يقين را اخلاص معرّفى مىكند و مىفرمايد :

« غايَةُ الْيَقِيْنِ الْاخْلاصُ » « 7 »

8 - اخلاص بقدرى اهمّيّت دارد كه مقدار مختصرى از عمل كه با آن باشد سبب

( 1 ) . محجّة البيضاء ، جلد 8 ، صفحهء 125 - حديث بطور كامل در خصال شيخ صدوق ، باب الثّلاثه ، صفحهء 167 ، نيز آمده است . ( 2 ) . محجّة البيضاء ، جلد 8 ، صفحهء 125 . ( 3 ) . تصنيف الغرر ، صفحهء 197 ، رقم 3894 . ( 4 ) . غرر الحكم ، جلد 1 ، صفحهء 30 . ( 5 ) . غرر الحكم ، جلد 2 ، صفحهء 513 . ( 6 ) . ميزان الحكمه ، مادهء خلص جلد 1 ، صفحهء 754 . ( 7 ) . غرر الحكم ، جلد 2 ، صفحهء 503 .