اخلاق در قرآن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٩

1 - حقيقت توبه

تاريك گم كرده و سپس آن را بيابد . » « 1 »

اين تعبير كه با كنايات و لطف خاصّى آميخته است ، نشان مىدهد كه در واقع توبه ، هم مركب است و هم توشهء راه ، تا انسان وادى ظلمانى عصيان را پشت سر بگذارد و به سر منزل نور و رحمت و صفات والاى انسانيّت برسد .

* * * به هر حال ، در بحث « توبه » مسائل زيادى مطرح است كه اهمّ آنها ، امور زير است :

1 - حقيقت توبه

2 - وجوب توبه

3 - عموميّت توبه

4 - اركان توبه

5 - قبولى توبه عقلى است يا نقلى

6 - تبعيض در توبه

7 - دوام توبه

8 - مراتب توبه

9 - آثار و بركات توبه

* * *

1 - حقيقت توبه

1 - حقيقت توبه

« توبه » در اصل به معنى بازگشت از گناه است ( اين در صورتى است كه به شخص گنهكارى نسبت داده شود ) ولى در قرآن و روايات اسلامى بارها به خدا نسبت داده شده است در اين صورت به معنى بازگشت به رحمت است ، همان رحمتى كه به خاطر ارتكاب گناه از گنهكار سلب شده بود ، پس از بازگشت او به خط عبادت و بندگى خدا ، رحمت الهى به او باز مىگردد و به همين دليل يكى از نامهاى خدا ، « توّاب » ( يعنى بسيار

( 1 ) . اصول كافى ، جلد 2 ، باب التوبه صفحهء 435 ، حديث 8 .