اخلاق در قرآن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٤
3 - تأثير تربيت خانوادگى و وراثت در اخلاق
در يك جا مىخوانيم :
كم نشين با بدان كه صحبت بد * گر چه پاكى ، تو را پليد كند
آفتاب ار چه روشن است آن را * پاره‌اى ابر ناپديد كند
در جاى ديگر آمده است :
با بدان كم نشين كه بدمانى * خو پذير است نفس انسانى
و نيز گفته‌اند :
صحبت نيك را ز دست مده * كه و مِه به شود ز صحبت به
اشعار در اين زمينه بسيار فراوان است و اين بحث را با شعر معروفى از سعدى كه با تكرار هرگز كهنه نشده است پايان مىدهيم :
گِلى خوشبوى در حمام روزى * رسيد از دست محبوبى به دستم
به دو گفتم كه مشكى يا عبيرى * كه از بوى دل‌آويز تو مستم
بگفتا من گِلى ناچيز بودم * و ليكن مدّتى با گُل نشستم
كمال همنشين در من اثر كرد * و گرنه من همان خاكم كه هستم
* * *
3 - تأثير تربيت خانوادگى و وراثت در اخلاق
3 - تأثير تربيت خانوادگى و وراثت در اخلاق
همه مىدانيم كه اوّلين مدرسه براى تعليم و تربيت كودك محيط خانواده است ، و بسيارى از زمينه‌هاى اخلاقى در آنجا رشد و نمّو مىكند ؛ محيط سالم يا ناسالم خانواده تأثير بسيار عميقى در پرورش فضائل اخلاقى ، يا رشد رذائل دارد ؛ و در واقع بايد سنگ زيربناى اخلاق انسان در آنجا نهاده شود .
اهمّيّت اين موضوع ، زمانى آشكار مىشود كه توجّه داشته باشيم اوّلًا كودك ، بسيار اثر پذير است ، و ثانياً آثارى كه در آن سنّ و سال در روح او نفوذ مىكند ، ماندنى و پا برجا است !
اين حديث را غالباً شنيده‌ايم كه امير مؤمنان على عليه السلام فرمود : « الْعِلْمُ ( فى ) الصِّغَرِ كَالنَّقْشِ فىالْحَجَرِ ؛ تعليم در كودكى همانند نقشى است كه روى سنگ كنده مىشود ! » ( كه