گفتار معصومين ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩

11 : زبان ( غيبت )

نكتهء اوّل : حديث مىفرمايد اين افراد را به صورت در آتش مىاندازند ، چرا ؟ به يكى از جهات ذيل .

الف ) صورت عضو بسيار حسّاسى است به همين جهت انسان وقتى مىخواهد زمين بخورد ناخودآگاه دستش را سپر صورت مىكند تا آسيبى به صورت نرسد .

ب ) به خاطر تحقير آميزبودن آن است .

ج ) عضوى كه باعث گناه شده ، بسوزد .

نكتهء دوم : از روايت استفاده مىشود كه اصلاح زبان ، كليد اصلاح انسان و انحراف آن سبب انواع انحرافات است ، چرا كه زبان ترجمان دل و نمايندهء عقل و كليد شخصيّت انسان و مهمترين دريچهء روح است .

به تعبير ديگر ، آنچه در صفحهء روح انسان نقش مىبندد ، قبل از هر چيز بر صفحهء زبان و در لابه لاى گفته‌هاى او ظاهر مىشود . امام على عليه السلام مىفرمايد :

« تَكَلَّموا تُعْرَفوا فَانَّ الْمَرْءَ مَخْبوءٌ تَحْتَ لِسانِهِ

؛ سخن بگوييد تا شناخته شويد همانا شخصيت هر كس زير زبانش نهفته است » . « 1 »

تا مرد سخن نگفته باشد * عيب و هنرش نهفته باشد

نكتهء سوم : به همان نسبت كه بركات زبان و آثار سازندهء آن زياد است ، آفات و گناهانى كه به وسيلهء آن انجام مىگيرد و آثار مخرّبى كه در فرد و جامعه دارد ، بسيار زياد مىباشد .

مرحوم « فيض كاشانى » در كتاب « المحجّة البيضاء » و « غزالى » در « احياءالعلوم » بحث مشروحى تحت عنوان گناهان زبان ذكر كرده‌اند . غزالى بيست انحراف و آفت براى زبان شمرده كه از جملهء آنها موارد زير است :

1 . بيهوده‌گويى و پرحرفى .

2 . بد زبانى و دشنام .

3 . مزاح و شوخيهاى ركيك و زشت .

( 1 ) بحارالانوار ، ج 68 ، ص 287 ؛ محجّة البيضاء ، ج 5 ، ص 193 .