گفتار معصومين ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٩

38 : فضيلت علم و عالم

مىشود علوم را منتشر كرد و اين ميسّر نمىشود مگر با تمرين و ممارست بسيار زياد . شايد مانند علّامهء مجلسى افراد زيادى داشته باشيم ، علامه مجلسى اهل قلم بود و اين همه آثار با ارزش را به يادگار گذاشت .

دوم : پرورش شاگرد است كه بايد به تدريس عادت كنيم .

سوم : اينكه انسان از نظر تقوا الگو شود كه اخلاق و معاشرت او باعث توجّه ديگران به سوى اسلام بشود .

امام على عليه السلام در حديثى مىفرمايد : «

تَعَلَّموا العِلْمَ فَإنَّ تَعَلُّمَهُ حَسَنةٌ ، و مُدَارسَتَه تَسْبِيحٌ و البَحْثَ عنه جِهادٌ ، وتَعْلِيمَهُ لِمَن لا يَعْلَمُه صَدَقةٌ

؛ علم را ياد بگيريد چرا كه يادگيرى علم حسنه و مذاكرهء آن به منزلهء تسبيح و بحث دربارهء آن جهاد و تعليم آن به كسى كه نمىداند نوعى صدقه و انفاق در راه خداست » . « 1 »

اين چهار مرحله را كه در روايت آمده هر كس بايد طى كند ، اوّل : فراگيرى علم ، دوم : تثبيت آن علم ، سوم : توسعه و تكميل آن ، و چهارم : نشر آن در ميان مردم است .

بعضى خيال مىكنند كه جهاد فقط با جان است در حالى كه جهاد با جهل و جهاد با تهاجمات فرهنگى دشمن از مصاديق بارز جهاد است . وقتى اسم صدقه به ميان مىآيد بعضى خيال مىكنند فقط صدقهء مالى مراد است و حال اينكه نشر علم از بالاترين انفاقهاست .

رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايد : «

العِلْمُ وَدِيعَةُ اللَّهِ فى أرْضِهِ ، والعُلَماءُ أُمَناؤه عليهِ ، فَمَن عَمِلَ بِعلْمِهِ أدّى أمانَتَهُ ، و مَنْ لَمْ يَعْمَلْ بِعِلْمِهِ كُتِبَ فى ديوانِ الخائنين

؛ علم وديعه و امانت خدا در زمين است و علما امانت‌دار آن هستند ، پس كسى كه به علمش عمل مىكند ، اداى امانت كرده و كسى كه به علمش عمل نكند نامش در دفتر خائنين ثبت مىشود » . « 2 »

( 1 ) بحارالانوار ، ج 1 ، ص 166 . ( 2 ) همان مدرك ، ج 74 ، ص 166 .