گفتار معصومين ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٨

27 : عفّت

خلق اصلى هستند كه عبارتند از : شجاعت ، عفّت ، حكمت و عدالت كه اساس و پايهء تمام علم اخلاق است ، پس عفّت فضيلت و حدّ اعتدال قوّهء شهويّه است آن هم به معناى عام كلمه كه هر جاذبه‌اى را نسبت به چيزى قوّهء شهويّه مىگويند مانند جاذبهء مال ، مقام ، شهوت جنسى و غيره كه اگر از حد بگذرد ، حرص است و اگر به حدّ اعتدال نرسد ، تنبلى و ركورد است و اگر حدّ اعتدال باشد عفاف است .

مىگويند ثروتهاى دنيا در سه مرحله مصرف مىشود :

اوّل : ضرورتهاست كه حداقل ضروريات زندگى لباس ، غذا ، و مسكن است .

دوم : مسير رفاهى است كه مقدارى از مرحلهء اوّل بالاتر است .

سوم : شهوت و هوسهاست ، آمار نشان مىدهد كه قسمت عمدهء اموال دنيا در اين مرحله مصرف مىشود .

اگر زندگى كسى مرحلهء اوّل باشد بارش سبك است و اگر دومى و معتدل باشد عفيف است و اگر به مرحلهء سوم رسيد مايهء بدبختى است و بار به قدرى سنگين است كه از طريق مشروع قابل حل نيست و حلال و حرام با هم مخلوط مىشود .

انسان بايد قانع باشد در غير اين صورت حدّى براى توقّف ندارد .

عفّت نيز مانند ساير صفات كمال ، از مراتبى برخوردار است ، كه بالاترين مرتبهء آن ، خوددارى و پرهيز از تمام محرّمات و نافرمانيهاست و به پرهيز از محرّمات شهوانى محدود نمىشود .

حضرت على عليه السلام به محمّدبن ابى بكر فرمود :

« اعْلَم أَنَّ أفضَلَ العِفَّةِ الوَرَعُ فى دينِ اللَّهِ وَ العَمَلُ بِطاعَتِهِ

؛ بدان كه برترين پاكدامنى پرهيزگارى در دين خدا و عمل به طاعت پروردگار است » . « 1 »

بنابراين خوددارى از شهوت‌حرام ، از بزرگترين و دوست داشتنىترين مراتب عفّت است . رسول اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : «

أحَبُّ الْعفافِ الَى اللهِ تعالى ، عِفَّةُ الْبَطْنِ وَ

( 1 ) بحارالانوار ، ج 77 ، ص 390 .