گفتار معصومين ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٥

سيرهء پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و امامان عليهم السلام در زمينهء عفو

سپس از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله تقاضاى عفو كردند . حضرت اين آيه را تلاوت فرمود و از خطاى آنها درگذشت : « « لَا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمْ الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ » ؛ امروز ملامت و توبيخى بر شما نيست ، خداوند شما را مىبخشد ؛ و او مهربانترين مهربانان است » . « 1 »

همچنين هنگامى كه سپاهيان آن حضرت مكّه را فتح كردند و خواستند وارد شهر شوند ، يكى از آنان به نام سعدبن عبّاده - كه فرماندهء سپاه بود - شعار مىداد :

« الْيَوْمَ يومُ الْمَلْحَمَه اليَومُ تُسْتَحَلُّ الْحُرَمَه

؛ امروز روز جنگ و نبرد است ، امروز زنها اسير مىشوند » .

وقتى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از اين شعار با خبر شد ، سخت بر آشفت و به على عليه السلام دستور داد پرچم را از دست سعد بگيرد و او را از مقام فرماندهى عزل كرد ، آنگاه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : «

بَلِ الْيَوْمَ يومُ الْمَرْحَمَةِ

؛ امروز روز رحمت و بخشش است » . « 2 »

در حديثى كه در كتب شيعه و سنّى در ذيل آيهء 134 سورهء آل عمران نقل شده مىخوانيم كه يكى از كنيزان امام على بن الحسين عليهما السلام به هنگامى كه آب روى دست امام مىريخت ، ظرف آب از دستش افتاد و بدن امام را مجروح ساخت ، امام عليه السلام از روى خشم سربلند كرد ، كنيز بلافاصله گفت : خداوند در قرآن مىفرمايد :

« وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ » . امام فرمود : خشم خود فرو بردم ، عرض كرد :

« وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ »

. فرمود : تو را بخشيدم خدا تو را ببخشد ، گفت :

« وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ » .

امام فرمود : تو را در راه خدا آزاد كردم . « 3 »

( 1 ) يوسف ، آيهء 92 . ( 2 ) شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ، ج 17 ، ص 272 . ( 3 ) تفسير درّالمنثور و نورالثقلين ذيل آيهء 134 سورهء آل عمران ؛ براى مطالعهء بيشتر در زمينهء عفو به كتاب اخلاق در قرآن ، ج 3 ، تأليف آية اللَّه العظمى مكارم شيرازى مراجعه شود .