شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤١٩
نمونه‌هايى از روايات ضعيف المتن در كافى
ظاهر تعبير دوازده امام كه همگى از فرزندان على عليه السلام هستند شائبهء سيزده امام را به ذهن القا مىكند .
دربارهء روايات شش‌گانهء مذكور اين نكته قابل ذكر است كه اولًا عنوان باب يعنى عبارت « ما جاء فى الاثنى عشر و النص عليهم . . . » به روشنى بيانگر اين مطلب است كه مرحوم كلينى از چنين رواياتى همچون بقيهء روايات باب ، استفادهء دوازده امام را كرده است ، ثانياً برخى از روايات باب همچون قول پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله « إنّى و اثَنى عشر من وُلدى و أنتَ يا علىّ زرّ الأرض » « 1 » به چهارده معصوم اشاره دارد نه صرفاً ائمهء دوازده‌گانه . همچنين برخى از اين روايات با توجه به نقل‌هاى سالم ديگرى كه از آنها در ساير كتب حديثى وجود دارد ، ظاهراً از لحاظ متنى دچار تحريف و تصحيف شده‌اند ؛ مثلًا شيخ مفيد روايت پيشين را از كلينى اين‌گونه نقل كرده است : « . . . كلّهم مُحَدَّثٌ ، على بنُ أبىطالب و أحَدَ عَشَرَ مِن وُلدِه . . . » « 2 » كه صراحت در دوازده امام دارد .
3 . روايات حاكى از وقوع تحريف در قرآن : مانند : على بنُ الحَكَمِ عَن هشام بن سالمٍ عن أبى عبدِاللَّه عليه السلام قال : إنَّ القرآنَ الذى جاء به جبرئيلُ إلى محمد صلى الله عليه و آله سبعةُ عَشَرَ ألفَ آيةٍ . « 3 »
هشام بن سالم از امام صادق عليه السلام نقل كرده كه فرمود : قرآنى كه جبرئيل براى محمد صلى الله عليه و آله آورده هفده هزار آيه بوده است با توجه به اين‌كه تعداد آيات موجود در مصحف طبق شمارش‌هاى مشهور شش هزار و اندى مىباشد ، « 4 » عدد هفده هزار آيه را نمىتوان پذيرفت لذا اين روايت به شكل موجود قابل قبول نيست ، ليكن برخى از محققان بر آن‌اند كه « عشر » در روايت مذكور زائد است ، چنان‌كه مرحوم فيض كاشانى نيز در وافى روايت را با تعبير « سبعة آلاف آية » يعنى بدون كلمه « عشر » نقل كرده « 5 » كه به عدد تقريبى هفت هزار آيه نزديك است . « 6 »
( 1 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 176 . ( 2 ) . الإرشاد ، ج 2 ، ص 347 . ( 3 ) . الكافى ، ج 2 ، ص 634 ، ح 28 . ( 4 ) . شمارش مشهور آيات 6236 آيه است . ( 5 ) . الوافى ، ج 2 ، ص 274 . ( 6 ) . براى توضيح بيشتر دربارهء روايات ضعيف المتن در كافى رجوع كنيد به : زين العابدين قربانى ، علم حديث و نقش آن در شناخت و تهذيب حديث ، ص 282 - 314 .