شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٣
ويژگىهاى شيوهء گزارش اسناد در كافى
اصحابنا » عده‌اى از مشايخ كلينىاند كه وى جهت اختصار ، به نام آنها تصريح نكرده است . اين « عده » را مىتوان به دو دسته تقسيم كرد : 1 . عدهء معلوم ، 2 . عدهء مجهول .
عدهء معلوم : يعنى عده‌هايى كه كتب رجالى افراد آن را مشخص كرده‌اند از اين‌رو چنين عده‌هايى موجب ارسال سند نمىشوند . عده‌هاى معلوم كافى به عده‌هايى گفته مىشود كه پس از تعبير « عدة من اصحابنا » نام يكى از سه نفر زير وجود داشته باشد :
1 . عِدَّةٌ مِن أصحابِنا عن أحمدَ بنِ محمّد بنِ عيسى . اين عده پنج نفرند : محمّدُ بنُ يحيى ، علىُّ بنُ موسى الكُمِيذانى ، داودُ بنُ كُورَة ، أحمدُ بنُ إدريس و علىُّ بنُ إبراهيمَ بنِ هاشم .
2 . عِدَّةٌ من أصحابِنا عن أحمدَ بنِ محمّدِ بن خالِد البَرقى [ / احمد بن ابىعبداللَّه برقى ] . اين عده نيز پنج نفرند : علىُّ بنُ إبراهيمَ ، علىُّ بنُ محمّدِ بنِ عبدِاللَّه ، ابن اذَينه ، أحمدُ بنُ عبداللَّه بنِ اميَّه و علىُّ بنُ الحسينِ السَّعد آبادى .
3 . عِدَّةٌ مِن أصحابِنا عن سَهلِ بنِ زيادٍ . اين عده چهار نفرند : علىُّ بنُ محمَّدِ بنِ عَلّان ، محمّدُ بنُ أبى عبدِاللَّه ، محمَّدُ بنُ الحسنِ و محمّدُ بنُ العُقَيل الكُلَينى . « 1 »
عدهء مجهول : هر عده‌اى است كه از غير اين سه نفر نقل كند . مانند :
عِدَّةٌ من أصحابِنا عن إبراهيمَ بنِ إسحاقِ الأحمر .
عِدَّةٌ من أصحابِنا عن أحمدَ بِن محمّدِ بن أبىنَصر . « 2 »
مصاديق عده‌هاى مجهول در هيچ يك از منابع حديثى و رجالى موجود مشخص نگرديده است و لذا چنين مواردى موجب ارسال سند مىشود .
تذكر : تعابيرى از قبيل « بعضُ أصحابِنا عن . . . » نيز مجهول به شمار مىروند و موجب ارسال سند مىگردند . با اين تفاوت كه « عِدَّةٌ مِن اصحابِنا » براى چند نفر و « بعضُ اصحابِنا » براى يك نفر به كار مىرود .
( 1 ) . ر . ك : خلاصة الأقوال ، الفائدة الثالثه ، ص 430 ؛ نيز : وسائل الشيعه ، ج 30 ، خاتمه ، فايده سوم ، ص 145 - 148 ؛ نيز : مقالة « العِدَد فى اسانيد الكافى الشريف للامام الكلينى » ، سيد ثامر هاشم العميدى ، علوم الحديث ، ش 16 ، 1425 ق ، ص 16 - 69 . ( 2 ) . همچنين است عباراتى از قبيل « جماعة عن احمد بن محمد [ بن يحيى ] » اين تعبير در كتاب الصلاة مكرر به كار رفته است ، مانند : الكافى ، ج 3 ، ص 266 ، ح 8 ، و ص 268 ، ح 4 و ص 308 ، ح 35 ، و ص 322 ، ح 5 .