شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٠

تبديل اسناد در كافى

سند ) مىباشد و نشانه‌هايى از آن در اصطلاح علم درايه با عنوان « بدل » از اقسام علو سند ديده مىشود .

بهر حال به دو نمونه از كاربرد اين روش در كافى اشاره مىكنيم .

نمونهء اوّل :

باب التمر از كتاب الأطعمة كافى دقيقا با باب التمر از كتاب المآكل محاسن مرتبط است حديث اول تا ششم اين باب كافى ، در محاسن با ارقام 779 ، 780 ، 784 ، 785 ، 794 نقل شده كه ترتيب آنها دقيقاً يكسان است و هرچند تنها در حديث اول و دوم نام احمد بن محمد بن خالد آمده به نظر مىآيد كه تمام 6 حديث برگرفته از محاسن است .

حديث 8 - 16 اين باب نيز در محاسن با ارقام 769 ، 770 ، 773 ، 774 ، 775 ، 778 ، 804 ، 806 ، 817 .

چنانچه مىبينيد ترتيب اين احاديث هم دقيقاً يكسان است و با اين كه نام احمد بن أبى عبد اللَّه تنها در دو حديث 8 و 9 كافى واقع شده و سائر احاديث با اسناد گوناگون نقل شده ، ظاهراً تمامى احاديث كافى برگرفته از محاسن برقى است .

نمونهء دوم :

عنوان باب « أكل الرجل فى منزل أخيه به غير إذنه » از كتاب الأطعمة كافى « 1 » دقيقاً در محاسن ، كتاب المآكل ، باب 21 ( ص 415 ) ديده مىشود و ظاهراً عنوان باب كافى از محاسن اخذ شده است .

در اين باب 5 روايت وجود دارد كه تنها در روايت دوم نام احمد بن محمد بن خالد ديده مىشود ولى اين 5 روايت با ترتيبى ( تقريباً ) مشابه در محاسن با ارقام 172 ، 175 ، 174 ، 176 ، 177 نقل شده است .

اين گونه يكسانى يا شباهت بسيار ترتيب احاديث كافى و محاسن را كه در كتاب‌هاى اطعمه ، اشربه ، دواجن ( همگى از جلد ششم كافى ) فراوان ديده مىشود ، نمىتوان تصادفى دانست ، بلكه از اقتباس احاديث از محاسن خبر مىدهد ، هرچند به

( 1 ) . كافى ، ج 6 ، ص 277 .