شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٨

الف : منابع موجود كافى

گفتنى است كه گاه در برخى عناوين ، افزوده‌هاى تفسيرى در كافى ديده مىشود كه موارد آنها اندك بوده و مىتوان آنها را اختلاف نسخه دانست .

محمد بن عيسى خ محمد بن عيسى بن عبيد . « 1 »

الصبّاح خ صبّاح الحذاء . « 2 »

5 . حذف برخى از عناوين عطفى

أبى القاسم و يعقوب بن يزيد عن زياد بن مروان القندى خ يعقوب بن يزيد عن زياد بن مروان . « 3 »

گمنام يا ضعيف بودن « أبو القاسم » و بىنيازى از ذكر وى مىتواند علت حذف باشد .

و نيز در هنگام اخذ روايت از دو مصدر گاه از يك مصدر تنها برخى از راويان هم عرض ذكر مىگردد :

أبيه و عمرو بن عثمان و أيوب جميعا عن ابن المغيرة خ عمرو بن عثمان عن عبد اللَّه بن المغيرة ، « 4 » سند كافى تحويلى است و از دو مصدر گرفته شده و احتمالًا اصل روايت از طريق ديگر : « على بن إبراهيم عن أبيه » بوده است .

در هنگام اخذ از دو مصدر ، گاه كلينى تمام راويان معطوف يك مصدر را حذف و به جاى آن « عمن ذكره » نهاده است :

محمد بن الحسين و يعقوب بن يزيد عن ابن أبى عمير خ على بن إبراهيم عن أبيه و محمد بن يحيى عن محمد بن الحسن عمن ذكره جميعا عن ابن أبى عمير ، « 5 » احتمالًا در اين مورد هم اصل روايت از كتاب على بن ابراهيم گرفته شده و طريق محمد بن

( 1 ) . بصائر الدرجات ، ص 20 ، ح 3 خ كافى ، ج 1 ، ص 389 ، ح 2 . ( 2 ) . محاسن ، ص 350 ، ح 31 خ كافى ، ج 2 ، ص 543 ، ح 9 و بويژه ج 4 ، ص 483 ، ح 1 . ( 3 ) . محاسن ، ص 532 ، ح 791 خ كافى ، ج 6 ، ص 349 ، ح 20 . ( 4 ) . محاسن ، ج 1 ، ص 30 ، ح 18 خ كافى ، ج 2 ، ص 518 ، ح 2 . ( 5 ) . بصائر الدرجات ، ص 214 ، ح 12 خ كافى ، ج 1 ، ص 229 ، ح 6 .