شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٦

قطعى الاعتبار بودن احاديث كافى

در مورد برخى كتب ديگر هم گفته‌اند كه مطالب كتاب آنها مورد قبول است همچون على بن حسن طاهرى كه شيخ طوسى دربارهء وى نوشته : له كتب فى الفقه رواها عن الرجال الموثوق بهم و برواياتهم ، « 1 » بنابراين بايد اين ويژگى دربارهء كافى هم باشد .

پاسخ : صرف نظر از اين كه بسيارى از مدائح كافى و كلينى از علمايى همچون شهيد اوّل و متأخران از وى مىباشد كه نمىتواند به عنوان حجت تعبدى مطرح گردد و تنها بايد به عنوان مقدمه براى حصول اطمينان بدان‌ها نگريست ، اين دليل از نواقصى برخوردار است .

اولًا : بىنيازى كتب اصول از مراجعهء سندى ، كلامى است بى دليل ، شيخ طوسى در عدة الأصول در پذيرش روايتى كه در اصل مشهور هم وارد شده اين قيد را آورده است : و كان راويه ثقة لا ينكرون حديثه .

ثانياً : مجرد نقل روايت از ضعيف ، با اتقان كتاب منافات ندارد ، كلينى اسناد احاديث را ذكر كرده ، تا هركس بخواهد از طريق بررسى آنها صحت و سقم روايات را بدست آورد ، بويژه نقل با واسطه از ضعيف به هيچ‌وجه نقطهء ضعفى براى راوى تلقى نمىگردد ، آنچه به عنوان روش ناپسنديده براى راويان مطرح بوده نقل بىواسطه از ضعفا است ، آن هم نقل بسيار نه نقل اندك .

بنابراين با تمسك به مدايح كافى نمىتوان نقل روايت ضعيف را در كافى نفى كرد بويژه رواياتى كه در باب مستحبات باشد كه ممكن است نقل آن به جهت قاعدهء « تسامح در ادلهء سنن » باشد ، يا رواياتى كه مضمون آن مطابق ساير روايات معتبر بوده و به عنوان تأييد ذكر مىگردند .

يا روايات اخلاقى كه عقل عملى بر درستى آن حكم مىكند ، يا رواياتى كه كنار هم قرار گرفتن آنها يقين مىآفريند هر چند تك تك آنها معتبر نباشند همچون احاديث كلامى مانند احاديث « كتاب الحجة » كافى يا . . . .

( 1 ) . فهرست طوسى ، ص 272 ، ش 391 .