شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٦

شرح حال كلينى

تاكنون نقاط مبهم و نامعلوم فراوانى در شرح حال زندگيش موجود است كه على رغم تلاش‌ها و تحقيقات زيادى كه امروزه به عمل آمده ، بىنتيجه مانده و پرده از آن ساليان درازى ، كه اين وارث انبياء در خدمت به اسلام برداشته نشده است .

آنچه از تاريخ مىتوان استفاده كرد اين‌كه كلينى ، نواب خاص امام زمان عليه السلام را درك كرده و بسيارى از احاديث و اخبار را از مصدر اصلى و دست اولش اخذ كرده است .

سال ولادت مرحوم كلينى معلوم نيست ، ولى سال وفاتش را 328 يا 329 هجرى ذكر كرده‌اند . مكان ولادت او قريه‌اى است به نام كلين كه لقب آن بزرگوار مشتق از اسم همين قريه است . كلين قريه‌اى است در 38 كيلومترى جنوب غربى شهر رى ، و از اين قريه فقها و محدثين زيادى برخاسته‌اند كه از آن جمله محمد بن يعقوب كلينى « ثقة الاسلام » و دايى او مرحوم « علّان » است .

مرحوم كلينى مدتى در كلين به امامت و رهبرى تشيع پرداخت ، و سپس به بغداد هجرت كرد و در آن‌جا نيز به تدريس علوم اهل بيت اشتغال داشت .

نجاشى مىگويد : « او در زمان خود ، شيخ و پيشواى شيعه بود در رى ، او حديث را از همه بيشتر ضبط كرده و بيشتر از همه مورد اعتماد است » .

ابن طاووس حلى مىگويد : « توثيق و امانت كلينى مورد اتفاق همگان است » .

ابن اثير صاحب كتاب الكامل فى التاريخ مىگويد : « او به فرقهء اماميه در قرن سوم هجرى زندگى تازه‌اى بخشيد ، و پيشوا و عالم بزرگ و فاضل و مشهور در آن مذهب است » .

ابن حجر عسقلانى مىگويد : « كلينى از رؤساى فضلاى شيعه است در ايام مقتدر عباسى » .

ملا محمد تقى مجلسى مىگويد : « حق اين است كه در ميان علما شيعه مانند كلينى نيامده است ، و هر كه در اخبار و ترتيب كتابت او دقت كند در مىيابد كه او از جانب خداوند تبارك و تعالى مؤيد بوده است » .

محقق حلى در مقدمهء معتبر مىگويد : « نظر به اين‌كه فقها ما رضوان اللَّه عليهم