ايضاح الحكمه ترجمه و شرح بداية الحكمه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٨
چگونه ضرورت مقدم بر وجود است ؟
ب - مطالعهء امكان - وصف نيازمندى به علت مرجح .
ج - مطالعهء منشاء و عامل رجحان وجود - وصف وجوب و ضرورت سابق .
د - مطالعهء وجود بالفعل آن - وصف وجوب لاحق .
2 - مقصود از وجوب سابق ، آن خصوصيتى است در علت و فاعل ، كه وجود معلول از آن سرچشمه مىگيرد ، و در اين صورت تقدم وجوب بر وجود بسيار روشن است « 1 » .
3 - اگرچه منشاء انتزاع اين وجوب ، وجود خارجى ممكن است ، لكن تقدم و سبق به اعتبار رتبهء عقلى است ، و ميان تقدم رتبى وجوب بر وجود و تقدم خارجى و عينى وجود بر وجوب منافاتى وجود ندارد « 2 » .
* * *
( 1 ) همان ، ( حاشيه ) . ( 2 ) تعليقه بر نهاية الحكمه ، شمارهء ( 71 ) .