ايضاح الحكمه ترجمه و شرح بداية الحكمه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤

واژه فلسفه

الف : تعريف حكمت

الف : تعريف حكمت

واژهء حكمت داراى دو تعريف است :

1 - تعريف لغوى .

2 - تعريف اصطلاحى .

1 - تعريف لغوى حكمت : كلمهء « حكمت » يكى از واژه‌هاى قرآنى است ، راغب اصفهانى در مفردات ، حكمت را چنين تعريف كرده است : « حكمت عبارت است از رسيدن به حق به كمك علم و عقل ، بنابراين حكمت در مورد خداوند عبارت است از معرفت موجودات و ايجاد آنها در نهايت احكام ، و در مورد انسانها عبارت است از شناختن موجودات و انجام كارهاى نيك ، و اين حكمت همان است كه خداوند لقمان را به آن توصيف كرده ، مىفرمايد : وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ و نيز پيامبر گرامى ( ص ) فرموده‌اند : « برخى از شعر حكمت است » يعنى قضيه‌اى راست و مطابق با واقع است ، و اين اشاره است به سخن لبيد شاعر كه گفت « ان تقوى ربّنا خير نفل » : داشتن تقواى الهى بهترين نيكى است » « 1 » .

علامه ( ره ) در تفسير آيه ( 269 ) سوره بقره ( يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ . . . ) فرموده‌اند : حكمت عبارت است از قضاياى صادق و مطابق با واقع از آن نظر كه به نوعى مشتمل بر سعادت انسان مىباشند ، مانند معارف الهى در زمينه مبدء و معاد ، و نيز معارفى كه بازگوكنندهء حقايق عالم طبيعى است از جهت اينكه متضمن سعادت انسان مىباشند ، و حقايق فطرى كه اساس و زيربناى برنامه‌هاى دينى هستند « 2 » .

واژه فلسفه

واژه فلسفه

اكنون كه با واژه حكمت آشنا شديم لازم است با واژه فلسفه نيز آشنا شويم .

( 1 ) مفردات ، ماده حكم . ( 2 ) الميزان ، ط بيروت ، ج 2 ، ص 395 .