ايضاح الحكمه ترجمه و شرح بداية الحكمه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣
لزوم آگاهى بر مكاتب فلسفى غرب
ولى بايد توجه داشت كه اين فلسفه ، با فلسفهء اولى يا علم كلى و حكمت الهى ، تنها مشابهت لفظى دارد ، ولى حقيقت اين دو ، كاملا ممتاز از يكديگر است .
از طرف ديگر ، مسائل فلسفه اولى دو دسته‌اند :
1 - مسائل فلسفى خالص : يعنى مسائلى كه در تحقيق پيرامون آنها به هيچ وجه به علوم طبيعى و غيره نيازى نيست . اين مسائل در قلمرو فلسفه مىرويند و از جويبار انديشه‌هاى برين عقلى و از رهگذر اسلوب برهانى آبيارى مىگردند . و به عبارت ديگر : اين مسائل فلسفى ، مسائلى هستند كه نه‌تنها از نظر اسلوب و ابزار شناخت ، به علوم طبيعى وابستگى ندارند ، بلكه در اصول موضوعه خود نيز مستقل و خودكفا مىباشند . و عمدهء مسائل فلسفهء اولى كه ستون فقرات آن را تشكيل مىدهند ، اين‌گونه‌اند .
2 - مسائل غير خالص فلسفى : يعنى مسائلى كه به گونه‌اى با علوم طبيعى در ارتباطند ، و احيانا برخى از مبادى و مقدمات آنها از علوم ديگر أخذ مىگردد .
پاره‌اى از مسائل مربوط به جواهر و اعراض از اين قبيل مىباشند . و تحوّل مسائل علوم طبيعى در سرنوشت اين دسته از مسائل فلسفى تأثير خواهد گذاشت ، و آگاهى فيلسوف از آراء علمى ، مفيد و لازم است . و هرگاه خود ، متخصص و صاحب‌نظر در اين علوم نباشد ، از خبرگان و متخصصان كمك مىگيرد « 1 » .
لزوم آگاهى بر مكاتب فلسفى غرب
لزوم آگاهى بر مكاتب فلسفى غرب
آنچه مىتواند براى فيلسوف الهى كه با آراء فلاسفه اسلامى سروكار دارد مفيد باشد آگاهى بر مكاتب فلسفى غرب است ، بدون شك آگاهى بر ديدگاههاى فلسفى فلاسفهء اروپايى ( از قرن هفدهم به بعد ) نظير : دكارت ، لايب نيتس ، كانت
( 1 ) به مقدمه مقاله هشتم اصول فلسفه و روش رئاليسم ، ج 3 ، رجوع شود . لازم به يادآورى است كه اين جانب آراء استاد شهيد مرحوم مطهرى را در زمينهء رابطهء فلسفه و علوم تجربى در يك مقاله گرد آورده‌ام . طالبان به مجله نور علم ، دورهء سوّم ، شماره ( 11 ) رجوع نمايند .