پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٥

پيشگفتارى از سيّد رضى ( قدس سره ) چرا نهج البلاغه را جمع‌آورى كردم

بليغى به پايهء آن نمىرسد . من خواستم در اين مورد - در افتخار به امام ( ع ) - به قول شاعر معروف « فرزدق » متمثّل شوم كه در مورد افتخار به پدران خود به شخصى به نام « جرير » خطاب مىكند :

اولئك آبائى فجئنى بمثلهم * إذا جمعتنا يا جرير المجامع

« اى جرير ! آنها پدران و نياكان منند ، اگر مىتوانى در آن هنگام كه در مجمعى گرد آمديم ، همانند آنها را براى خود بر شمار » .

من مشاهده كردم سخنان آن حضرت بر مدار « سه اصل » مىچرخد :

نخست خطبه‌ها و اوامر ، دوّم نامه‌ها و رسائل و سوّم كلمات حكمت‌آميز و مواعظ ، به اين دليل با توفيق الهى تصميم گرفتم ابتدا خطبه‌هاى زيبا ، سپس نامه‌هاى جالب و بعد از آن كلمات كوتاه و حكمت‌آميز آن حضرت را برگزينم ، براى هر كدام از آنها بابى و صفحات ويژه‌اى در ميان هر باب و باب ديگر اختصاص دادم تا اين كه اگر در آينده به موارد ديگرى دست يابم بر آن بيفزايم و هر گاه سخنى از آن حضرت در مورد بحث و مناظره يا پاسخ سؤال و يا منظور ديگرى بود كه به آن دست يافتم ولى جزء هيچ يك از اين سه بخش نبود ، آن را در مناسبترين و نزديكترين بخش قرار دادم و بسا در ميان آنچه برگزيده‌ام ، فصول غير منظّم و سخنان جالب غير مرتّبى آمده ، اين به خاطر آن است كه من نكته‌ها و جملات درخشان آن حضرت را جمع مىكنم و منظورم حفظ تمام پيوندها و ارتباطات كلامى نيست .

از شگفتيهاى حضرتش كه بدان ممتاز و بىهمتاست اين كه اگر كسى در گفتار آن حضرت پيرامون زهد و مواعظ تأمّل كند - و خود را از قيد اين انديشه برهاند كه اين سخن شخصيتى عظيم القدر و نافذ الأمر است كه همه در برابرش سر تعظيم فرود مىآورند - بىگمان آن را سخن زاهدى مىپندارد كه جز در وادى زهد قدم ننهاده و اشتغالى غير از عبادت نداشته است .