پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٢

1 - ملائكه چگونه‌اند ؟ !

ويژگيها راهى جز ادلّهء نقليّه وجود ندارد .

قرآن مجيد براى آنها ويژگيهايى مىشمرد :

1 - آنها موجوداتى عاقل و با شعورند .

2 - همگى سر بر فرمان خدا دارند و هيچ گاه معصيت و نافرمانى نمىكنند .

3 - وظايف مهم و بسيار متنوّعى از سوى خداوند بر عهده دارند . گروهى حاملان عرش ، گروهى مدبّرات امر ، گروهى فرشتگان قبض ارواح ، گروهى مراقبان اعمال بشر ، گروهى حافظان انسان از خطرات ، گروهى امدادگران الهى براى مؤمنان در جنگها ، گروهى مأمور عذاب و مجازات اقوام سركش و گروهى مبلّغان وحى و آورندگان پيام الهى و كتب آسمانى براى انبيا هستند .

4 - فرشتگان داراى مقامات مختلفند و همه در يك سطح نيستند .

5 - پيوسته تسبيح و حمد الهى به جا مىآورند .

6 - گاه به صورت انسان يا به صورتى ديگر بر انبيا يا انسانهاى شايسته‌اى مانند مريم ( ع ) ظاهر مىشوند .

و اوصاف ديگر كه شرح همهء آنها در اين مختصر نمىگنجد .

گر چه اين بحث كه ماهيّت ملائكه ، مجرّد از جسم است يا غير مجرّد ، اثر چندانى ندارد ، ولى ظاهر آيات و روايات - اگر نخواهيم توجيه و تفسير خاصّى براى آنها در نظر بگيريم - آن است كه آنها از اين مادّهء كثيف و خشن عنصرى نيستند ، ولى به هر حال مجرّد مطلق نيز نمىباشند . زيرا زمان و مكان و اوصاف ديگرى كه لازمهء جسم و جسمانيّت است براى آنها در آيات و روايات آمده است .

تعبيراتى كه در كلام مولا على ( ع ) در همين بخش از خطبه ( و همچنين در خطبهء اشباح ) آمده است همين نظريه را تأييد مىكند .

ولى به هر حال اعتقاد به وجود ملائكه به طور اجمال از جمله مسائلى است كه قرآن مجيد بر آن تأكيد دارد ، چنان كه مىفرمايد : « آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ »