كتاب النكاح ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٧
بحث اصولى : جمع بين احاديث ناهيه و مجوّزه :
54 ادامهء مسئلهء 29 . . . . . 6 / 11 / 78
طايفهء دوّم : رواياتى كه بر جواز نوحه‌گرى و مدّاحى زنان دلالت مىكند .
طايفهء دوّم : رواياتى كه بر جواز نوحه‌گرى و مدّاحى زنان دلالت مىكند .
معلوم است كه نوحه‌خوانى در خانه نبوده ، و شعرهائى مىخواندند كه صدايشان به گوش نامحرم و رجال اجانب هم مىرسيد از آن جمله روايتى است كه مرحوم علّامهء مجلسى در مورد امام باقر عليه السلام نقل مىكند :
و روى ابن بابويه ان الباقر عليه السلام أَوصى أن يُندَبَ له فى المواسم عشر سنين « 1 »
و لخبر يونس بن يعقوب عن الصادق عليه السلام قال : قال لى أبو جعفر عليه السلام قف من مالى كذا و كذا لنوادب « 2 »
( ندبه گران )
تندبنى عشر سنين بمِنى
ايّام منى ( كه شلوغترين ايّام است ، ندبه كنند تا آل پيامبر صلى الله عليه و آله فراموش نشوند ) .
در تاريخ عرب نوحه‌گران نوعاً زنان بودند ، علاوه بر اين رواياتى راجع به « كسب النائحة » داريم كه مىگويد حلال است به شرط اينكه باطل نگويد ؛ در حالى كه صداى آنها را اجانب مىشنيدند .
شاهد ديگر داستان شهادت حضرت حمزه است كه پيامبر صلى الله عليه و آله وقتى از در خانهء او عبور كردند صدائى از خانهء حمزه نشنيدند پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند تا زنان در خانهء حمزه عزادارى كنند . پس معلوم مىشود كه صداى زنان شنيده مىشده و پيامبر صلى الله عليه و آله از آن منع نكردند .
طايفهء سوّم : روايتى كه بر جواز قرائت قرآن زن اجنبى در مقابل مرد اجنبى دلالت مىكند .
طايفهء سوّم : روايتى كه بر جواز قرائت قرآن زن اجنبى در مقابل مرد اجنبى دلالت مىكند .
* . . . عن أبى بصير ، قال : كنت اقْرِىء
( قرائت ياد مىدادم )
امرأة كنت اعَلِّمُها القرآن فمازحتُها بشىءٍ فقدمتُ على ابى جعفر عليه السلام
( امام باقر )
فقال لى : أىّ شىءٍ قلتَ للمرأة ؟ فغطّيتُ وجهى فقال : لا تعودنّ اليها
( دلالت دارد كه مزاح اشكال دارد نه تعليم قرآن ) . « 3 »
طايفهء چهارم : روايات پراكنده‌اى كه در ابواب مختلف است
طايفهء چهارم : روايات پراكنده‌اى كه در ابواب مختلف است
و دلالت مىكند معصومين عليهم السلام مانند حضرت زهرا عليها السلام يا كسانى كه در دامان معصومين عليهم السلام پرورش يافته بودند ، صداى خود را به گوش اجانب رسانده‌اند ، شايد بتوان گفت كه اينها در مورد اضطرار بوده و دين در خطر بوده است ولى موارد كثيره‌اى داريم كه زنان با امام عليه السلام صحبت مىكردند و همهء اينها را بخواهيم حمل بر ضرورت كنيم و يا اينكه بگوئيم همهء اينها پيرزن بوده‌اند ، ممكن نيست در مقابل روايات معارضى داريم كه نهى مىكند :
* . . . عن مسعدة بن صدقة
( محل بحث است )
عن أبى عبد اللّه عليه السلام قال : قال أمير المؤمنين عليه السلام لا تبدءوا النساء بالسلام
( نهى از سلام است )
و لا تدعوهنّ الى الطعام فانّ النبى صلى الله عليه و آله قال :
النساء عيٌّ
( ضعيف )
و عورة فاستروا عيّهن بالسكوت و استروفونيك عوراتهنّ بالبيوت . « 4 »
قلنا : اين حديث دلالت بر عكس مقصود شما دارد چون مىگويد شما سلام نكنيد ولى زنان اگر ابتدا به سلام كنند عيبى ندارد به قول مرحوم علّامه مجلسى « 5 » معنى حديث اين است كه اينها مقاصد خودشان را نمىتوانند بيان كنند و لذا آبروريزى مىكنند ولى صحبت كردن زنانى كه ضعف بيان ندارند اشكالى ندارد .
* محمد بن على بن الحسين
( صدوق )
باسناده عن شعيب بن واقد
( كه ضعيف است )
عن الحسين بن زيد عن الصادق عليه السلام عن آبائه عليهم السلام عن رسول الله صلى الله عليه و آله فى حديث المناهى قال : و نهى ان تتكلّم المرأة عند غير زوجها و غير ذى محرم منها اكثر من خمس كلمات ممّا لا بدّ لها منه
( آيا پنج كلمهء نحوى يا پنج كلام ، كه آن هم مشروط به ضرورت است ) « 6 » .
اين حديث از نظر سند و دلالت اشكال دارد اشكال دلالى اين است كه اين حديث ، حديث مناهى است كه در آن نهىهايى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است در حالى كه بسيارى از آنها مكروه است و اينكه بگوئيم حتما دلالت بر حرمت دارد مشكل است .
بعضى از احاديث ديگر هم شبيه همين حديث است .
55 ادامهء م 29 و 35 عروة ( القواعد من النساء ) . . . . . 9 / 11 / 78
بحث اصولى : جمع بين احاديث ناهيه و مجوّزه :
بحث اصولى : جمع بين احاديث ناهيه و مجوّزه :
جمع بين روايات جمع دلالى ( جمع بين ظاهر و اظهر )
( 1 ) بحار ، ج 79 ، ص 106 و 107 . ( 2 ) بحار ، ج 79 ، ص 107 . ( 3 ) ح 5 ، باب 106 از ابواب مقدّمات نكاح . ( 4 ) ح 1 ، باب 131 از ابواب مقدّمات نكاح . ( 5 ) مرآة العقول ، ج 20 ، ص 373 . ( 6 ) ح 2 ، باب 106 از ابواب مقدّمات نكاح .