اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٢١
عشق اولاد و همسر
يكى از خلفاى عباسى را روزى خليفه نمودند و فردا عزل كردند ، و اموالش را از او گرفتند بطورى كه محتاج شده و در كنار درب مسجد گدايى مىكرد و مرتب مىگفت : رحم كنيد كسى را كه ديروز امير شما و امروز سائل شما است .
آرى اسباب فريب دنيا بسيار است ، و دواى همگى واحد ، و آن تفكّر در فناء دنيا و سرعت زوال و دگرگونى احوال آن است .
شخصى از امام صادق ( عليه السلام ) از چگونگى :
« تفكّر ساعة خير من قيام ليلة »
سؤال كرد ، و اينكه چگونه شخصى تفكر كند ؟ فرمود :
« يمرّ بالخربة او بالدار فيقول اين ساكنوك ، اين ياتوك ، مالك لا تتكلمين » ؟ :
( مرور مىكند به خرابه و يا خانه پس مىگويد كجايند ، ساكنين تو ، كجايند بنا كنندگان تو ، چرا جواب نمىدهى » ؟ !
امام صادق ( عليه السلام ) از وصاياى لقمان نقل مىكنند ، كه به پسرش گفت :
« يا بُنَىّ انّ الدنيا بحر عميق قد غرق فيه عالم كثير فلتكن سَفينَتُك فيها تقوى الله و حشوها الايمان و شراعها التوكل و قيّمها العقل و دليلها العلم و سكّانها الصبر » :
« پسرم ! دنيا درياى عميقى است كه عالَم بزرگى در آن غرق شده ( اگر مىخواهى غرق نشوى ) بايد كشتى خود را تقوا و پرواى از خدا قرار دهى ، و آن را از ايمان پُر سازى و بادبان آن را توكّل و سرپرست آن را عقل و راهنماى آن را علم و سكّانش را صبر قرار دهى » .
شاعرى در وصف دنيا چنين سروده :
يا خاطب الدنيا الدنيّة انّها * شرك الردى و قرارة الاكدار
( اى طالب دنياى پست ، دنيا وسيله صيد افراد پست و قرارگاه افراد سپاه دل است ) .
دُنيا اذا ما اضْحَكت فى يومها * ابْكتْ غداً تَعساً لها من دار
( دنيا زمانى كه مىخنداند در روزى ، مىگرياند فرادى آن روز ، مرگ بر اين