اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٧

زيربناى علم اخلاق

كه قانون شخصيت ايجاب مىكند ، اين است كه اين غريزه حياتى در راه تنظيم و تقويت و تكامل شخصيت به كار برده شود .

الهى بلبل گلشن راز در ذيل اين فراز ( انفسهم عفيفه ) چنين مىسرايد :

ز خوى عفّت آن مردان آگاه * رهانيدند جان از نفس بدخواه

برون كردند ياد شهوت از دل * نبودند از فريب نفس غافل

به عفّت مرغ زيرك رسته از دام * كه شهوت را هلاك آمد سرانجام

به عفّت دست شهوت مىتوان بست * ز كيد نفس و مكر آسمان رست

به عفت نه چو آن پرهيزكاران * قدم در بارگاه شهر ياران

بدين خو نفس سركش رام سازى * عَلَم بر عرش ايمان برفرازى

بدين خو مرغ جان نغمه پرداز * به گلزار تجرّد كرد پرواز

تو نيز اى جان چون آن زيبا جمالان * به كوه معرفت رعنا غزالان

برون آى از سراى تنگ اوهام * به عفّت نه به راه معرفت گام

حكايت عشق و عفّت

شنيدستم زنى صاحب جمالى * فقيرى بى نوا در قحط سالى

به دامان كودكانى داشت مضطّر * كه نانشان بود آب از ديده تر

ز بهر كودكان با فكر و تشويش * روان شد بر در همسايه خويش

مگر همسايه‌اش آهنگر راد * ببخشد قوت و از غم گردد آزاد

كزان دارا برآيد آرزويش * شود نان يتيمان آبرويش

قضا را چشم آن همسايه ناگاه * بهنگام حديث افتاد بر ماه

چو آهنگر به رخسارش نظر كرد * طمع بر حُسن آن رشك « 1 » قمر كرد

( 1 ) . غيرت و حسد ( فرهنگ عميد ) .