اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٥
3 - روش آنها تواضع است
چه بسا شخصى در لحظه آخر عمر تمام سرمايه‌هاى اندوخته 100 ساله خود را از دست مىدهد ، استاد مىفرمود در حديثى ديده‌ام به اين مضمون كه تواضع آن است كه خود را بلاتر از ديگرى ندانى حتى بالاتر از شرابخوار و معصيت كار ، زيرا ممكن است جريان ساحران فرعون پيش آيد كه پس از اين همه انحراف اولين مؤمنان به حضرت موسى ( عليه السلام ) شدند كه با تهديد فرعون مبنى بر قطع دست و پا و آويزان كردن آنها بر درخت از هدف خود يعنى ايمان به خداوند منصرف نگشتند ، تا جايى كه در روايات آمده اين تهديد را فرعون عملى كرد و صاحب مجمع‌البيان درباره اينها مىفرمايد : « اصْبَحوا كُفّاراً سَحَرَة وامسَوا شُهداء بَرَرَة » : « صبح كردند درحالى كه كافرانى ساحر بودند و عصر كردند درحالى كه شهيدان و نيكوكاران بودند » .
كوتاه سخن اين كه تكبر مانند مواد منفجره‌اى براى نابودى اعمال است ، اگرچه انفجار يك لحظه و اعمال بيش از 6000 سال باشد و در مقابل تواضع عامل بقاء ، تواضع ، مايه پذيرش حق و در مسير حقيقت قرار گرفتن است ، اگرچه انحراف به اندازه انحراف ساحران فرعون باشد .
6 . قال رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) :
« يا اباذر منْ مات وفى قَلْبِه مثقالُ ذرة من كبر لم يَجِدْ رائحةَ الجَّنَة الّا انْ يتوب قَبْل ذلك » « 1 » :
« پيامبر گرامى ( صلى الله عليه وآله ) فرمودند : اى اباذر كسى كه بميرد و در قلبش به اندازه وزن ذره‌اى از كبر باشد ، بوى بهشت را نمىيابد ( استشمام نمىكند » .
در اين كه مىفرمايد بوى بهشت را نمىيابد ، نكته‌اى نهفته است ، زيرا در حديث آمده است كه بوى بهشت از فاصله 500 سال به مشام مىرسد - همانند باغ‌هاى گل كه از 50 مترى بويش به مشام مىرسد - نفرمود داخل بهشت نمىرود ،
( 1 ) . بحارالانوار ، جلد 77 ، روضه بحارالانوار ، صفحه 90 .