اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٤
3 - روش آنها تواضع است
كه نشانه شرمندگى است » .
آرى انسانى كه درونى مريض دارد اگرچه درصدد نشان ندادن نقطه ضعف خود باشد اما در مرحله‌اى ضمير ناخودآگاه او ، او را رسوا كرده و مرض او را نمايان مىكند و از جمله مرض‌هاى روحى انسان مرض تكبّر است كه گرچه نخواهد كسى متوجه مرض او شود اما گاهى در مسئله كوچكى مثل راه رفتن يا سيگار كشيدن نمايان مىشود . « 1 »
در سوره اسرا « 2 » آمده : « وَ لا تَمْشِ فِى الارضِ مَرَحا « 3 » انَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الارضَ ولَنْ تَبْلُغَ الجبالَ طوُلًا » : « در روى زمين با تكبر راه مرو تو نمىتوانى زمين را بشكافى و طول قامتت هرگز به كوه‌ها نمىرسد » .
آرى متكبّر نه زمين را مىشكافد و نه از نظر قامت به كوه مىماند ، تازه بر فرض قامتش به بلنداى كوه برسد مگر كوه چه قدر و منزلتى در دستگاه آفرينش دارد ، دانشمندان محاسبه كرده‌اند كه بلندترين كوه‌هاى زمين حدود 8000 متر است اين كوه‌ها بر روى كره زمين همانند دانه‌ها و برجستگىهاى روى پوسته پرتغال و نارنگى است كه سطح كره زمين به واسطه اين كوه‌ها تغيير نكرده ، بلكه موج كمى پيدا كرده است تازه كره ما در كهكشان خود چيزى نيست چه رسد به مجموعه دستگاه آفرينش ، پس اين متكبّر چه در سَر مىپروراند كه در راه رفتن پاهاى خود را محكم بر زمين كوفته تا مردم را از آمد و رفت خويش آگاه سازد ، گردن به آسمان مىكشد تا برترى خود را بر زمينيان بنماياند غافل از اين كه او همانند
مورچه‌اى است بر صخره بسيار عظيمى كه پاى خود را بر آن صخره
( 1 ) . استاد در شبهاى پنجشنبه در ابتداى ورود به بحث كلام هر شب يكى از كلمات مولى را مورد بحث قرار مىدادند و بحث فوق الهام گرفته از بحث ايشان پيرامون كلمه 25 از كلمات نهج‌البلاغه است . ( 2 ) . وِظ اسرا ، آيه 37 . ( 3 ) . مَرَح بر وزن فَرَح به معنى شدت خوشحالى در برابر يك موضوع باطل و بىاساس است .